Print Edition

A B C D1 D2 E F G H I L M N O P R S T U


1 usa,ussa adj compar. easier (see Desid. Vocab.,s.v. urasa ):
85 cinnus atai, ind usai a cāch deit? dar mo bréthir ... nochun
usai, acht is messa a cāch, IT i 121.23 .rob usa leó an
gobernoir do beith fo a ccomhair ina díoghaltas Uí D., FM
vi 2054 .is usa na boill eile do dileghadh , Reg. San. c. xviii z .
as usa dho chámhall dul tré chró ṡnáthaide, Mark x 25 .
Withdi:bid usaidi daib calma do denum BB 430a6 .diamad
5ussaite duit, Fél.LBxxxii 34 (=usaidhe, Fél. 40.26 ).is
usati don oig tusmiud ann ar is fata ó ṡessib doine, LB
134a38 ( Todd Lect. vi 42 ).diambetis na crechairefo gorta
ropad usati don popul in ingreim ... 157a13 .dochum go
madh usoide leam a ghlacadh, Desid. 4569 .
10Seeairussa,asse.

2 usa: ind usa .i. cóir;bá husa .i. ba cóir, O'Cl. Seeuisse.

usacht n f. (a) easiness: `facility,easiness;feasibility ,'
P. O'C. bíodh a fhios agad nach dlegar gerradh ar lenbaibh
... ar son usachd [sic] leo líneadh do dénomh=propter eorum
15facilitatem ad suppurationem, O'Gr. Cat. 272.11 .gidh
adhbhal truime an phecaidh-si ann féin, as truimide é go
mór a usachta ṡechna(of blasphemy), O'Hussey T.C. 157.11 .
as lughaide gabhthar a leithsgeul, a usachd a ṡechna, Luc.
Fid. 97.11 (=usa, Parrth. Anma 159 ).is a usacht a
20thuigsin, Content. xvi 48 .┐ a usacht dó easgar airgid ... do
bheith ann`considering how easy it was for him,' TSh. 486 .
ní feas dó a ro-usacht gan an peacadh do dhéanamh, 3417 .
a ngeimhreadh as ussa ┐ a nearrach as tanaiste ar usacht=
hyeme facilime, secundum locum ver habet, 23 K 42,10.21 .
25 dhá husacht however easy , Desid. p. 14 n. (b) ability:
freigeorat-sa duitt do réir usachta mo nádúra`my natural
ability
' Lia Fáil i 135 .

úsáid n f. use,custom:usage,use,utility ,' P. O'C. :mar
do-ghní an Eaglais úsaid dí, Corp. Astron. 10.12 .chum
30úsáide neamhghloine ar bith, for any unclean use ,' Deut.
xxvi 14 .ar gcur trill dá mhaoth-aimsir thairis dó i ngnás
┐ i n-úsáid fhiadhaigh gacha hilphiast, E. O'Cl. 3.2 .
baistear an mac sin iaromh do ghnáth ┐ d'úsáid na
heaglaise, 1.9 .

35 úsáidemail adj i usual,in use: mí úsáideamhail`a calendar
month
,' Corp. Astron. 10. 10 .mí úsáideamhail an mhí dá
ndéantar úsáid insa gcailindeoir,ib.

Úsaile npr. m. Auxilius: a s. forácaib Úsaili i cill Úsaili,
Trip. 186.21 .Cf. Usaillimoccuin Baird, Mart. Tall. Aug. 27 .

40 úsaire n m. ausurer: Begley-McCurtin .ní bhía tú amhuil
úsuire ris`as an usurer,' Exod. xxii 25 .pl. úsairidhe
coitcheanna, TSh. 5126 .

úsaracht,úsairecht,úsúracht,úsúirecht, n ā,f. usury:
(a)n s. in tres gné don gait .i. usaracht édáil 'ca dénum
45do díth do chomarsan, PH 7565 .is messa in usaracht na'n
gadaigecht, 7573 .ni hed amáin ata égen ┐ gait ┐ úsaracht
fon aithne-si, acht ata in tshímóntacht, 7591 .a s. ata d'ulc
ar in símontacht sech in úsaracht, 7594 .g s. i cúis na
husarachta, 7578 .os as a chennaigecht dob áil le fer na
50husarachta dul a mbisech, 7584 .berid fer na husarachta
ní cosaird ┐ cen fhis o na comarsannaib ..., 7575 .oc fir
husarachta, 7587 .
(b)a s. ... co rab gadaige cech oen dogní úsairecht,
PH 7570 .
55(c)tuitfid lucht an cnúasaidh | a n-úsúracht 'sa n-ēithech,
ZCP x 50.21 (Laud 615).usurachd(defined as taking
interest for money lent), Parrth. Anma 175.2 , 4 .fer
úsúrachta ausurer , Mac Aingil 117.7 .
(d)usuireacht, Luc. Fid. 109.14 .ná glacsa úsúireacht nó
60biseach ar bith uadh, Levit. xxv 36 .ní mó chuirfeas tú
úsuireacht air, Exod. xxii 25 .g s. ré cosc siomóntachta is
úsuireachta, Keat. iii 5585 .an té nach ccuireann amach a
chuid airgid cum úsúireachta, Ps. xv 5 .

us(s)arb n death: ri rondet dousairb (.i. do bás) nUltaib
65(dousarb ar ultaibv.l.), Ériu ii 5. 12 (Amra Con Roí), hence:
usarb .i. bās;unde diciturisind Amra (v.l.amrath)
C[h]onrōi: rī rodet dousairb ind-Ulltoib .i. rodet do Ulltaib
a bās, Corm. Y 1267 .ussarbut dixit, quasiass-arb .i. asa
orba beres nech fae, 1300 .`usarb' bas, Met. Gl. Ff. 65 .
70For etym. see Stokes, KZ xl 250 .

úsc n lard,fat: usc` grease,fat,sap,juice pith also gum
incense
vulgousca,' P. O'C. úsg, IGT,Decl. § 96 .curtar
úsc con ┐ sinnaigh ┐ mathgamna ┐ cait ... ann`dog's ... fat'
(a medical recipe), O'Gr. Cat. 184.32 .

75 usca: nin a list of agricultural implements:aicme ailme .i.
arathar, ord, usca, epit, indeoin(the vowels in Ogam
tírda), ` heather-brush (?),' Auraic. 5728 .

úsca n lard,grease (< Lat.axungia, Stokes, Arch. iii 214 ;
Meyer, Aisl. MC,Gloss. s.v. ):usga, tuis, boladh, tócht,
80Kirk ( Eg. Gl. 615 . For meanings herecf. P. O'C. cited
underúsc).usqaquasisusge .i. geir suis (.i. na muici),
Corm. Y 1286 .tumud na cainnell a geir ┐ uscca in carna
`the candles to be dipped in tallow and the grease of the flesh
meat
,' Laws ii 252.2 .g s. loch do braisig belaiche | fó barr
85úscai olordai`under a cream of oozy lard,' Aisl. MC 37.31
(=uscu 121.2 ).tar tibrén úscai olorda, 85.19 .ic gabāil
ēisc ... dona dubān smera, cona riamnaigh uscai, cona
slait geired, 122.2 .