Print Edition

A B C D1 D2 E F G H I L M N O P R S T U


tlacht n[u,]m.Laterslacht,q.v.
I (a) covering,protection: os talman t. ¤ , Snedgus u.
30MacR. 10 § 14 .a tabairt fo thalman t. ¤ | iarsin mo Dia
dil tarmart, SR 4743 .noco tard in tarim (leg.talam) t. ¤
| tar mac bud danu daenacht, BB 401b41 . (Hence :`tlacht'
talamh comhádhbal cain, Met. Gl. 14 § 27 ).co mbert in
macc | co tart fo th. ¤ ina thétluing, Arch. Hib. ii 70 § 3 .t. ¤ .i.
35diten,ut estimtongat uill tlachta nobles swear by defences,
O'Dav. 1512. conastacmaing t. ¤ in trefocuil so that the pro-
tection ... encompasses them
, Auraic. 1960 .eite lúidh 's t. ¤
ar dtreisi, L.Cl.A.Buidhe,256.111 .créad é an t. ¤ so ar
cheannaibh Éireann ? grief , ITS iii 140.1 .
40(b) ornament,finish,beauty: in t. ¤ ós ligib, Hy. 4.10 .
potestatesdelbda a t. ¤ , SR 695 .for tir, for talam, treb
tlácht | coragab fír flathemnácht, 6636 .eirgit sluaig
Temrach na t. ¤ , SG 368.2 .t. ¤ ní thig cen ruad polish , Met.
Dinds. iii 54.7 .ro-choillset torad is t. ¤ | i cóiciud chlíarach
45Connacht, 382.22 .inmhain t. ¤ a hisdadh núr` decoration ,'
O'Gr. Cat. 474.18. ní comhrádh ar a bhfuil t. ¤ | nach diong-
nadh do Chorc dúthracht` plausibility ,' Content. xiii 10 .
teacht mar saorchuairt tar sál soir | le t. ¤ ó aobhacht an
fhir, Rel. Celt. ii 276.26 .aighthe féinneadh feirrde a dt. ¤ ,
50 L.Cl.A.Buidhe,239.50 .tólaib t. ¤ (cheville) SR 15 ; Met.
Dinds. iii 224.13 ; ML² 55 ,etc.
Henceskin,hide: t. ¤ olla fíraille co cinél cacha datha
trít, Cóir Anm. § 38 .brec, dub, odar, tes a t. ¤ , `warm was
their coat
,' Met. Dinds. iv 170.15 .t. ¤ taighleach ó carr go
55h-ardghoilmhioch air, ML 38.31 .
II garment,clothing: cit úallaig ríg talman | i tlachtaib
at glainiu, Fél. Prol. 246 .hi fuil Chríst trea curpu | docóem-
nachtar tlachtu (: balcu)`they had washed their robes,'
Jan. 4 .immutsa co mbánt. ¤ , Ep. 331 .do cholcthib gelaib
60ocus di tlachtaib etrochtaib, LU 1712 .co ndaimtuigdis
tlachta áilde ildath, Ériu iv 163.15 .co lluid tarsin t. ¤ corcra
┐ tresin léine baí im Ailill, TBFr. 238 .roclaemclai clí,
leth an smacht | dorochair di a coemth. ¤ , SR 1296 .ronbáe
biad, ronbai t. ¤ , 1557 .fri tindrem t. ¤ , 2495 .bui ingen Ecit
65i cathair cumtachtai ┐ t. ¤ derscaigthe impe issin tig, Irish
Texts i 33.7 .tabairt bíd do bochtaib Dé | t. ¤ (sic leg.) do
nochtaib, BColm. 100.11 .rogha iomdhaigh a nEamhain
Macha ... ┐ a t. ¤ ríoghdha ró-mhaiseach uirre, Ériu viii 135.8 .
tuchtach a t. ¤ , Anecd. i 60 § 83 .i t. ¤ etrocht, § 89 .at lassar
70rígthigi di leirgg a tlachta (sic leg.) ┐ a n-errid ┐ a n-éttaid,
CRR 28 .doberad a tlachta folaig ... do uilib aittib, CCath.
4318 .do ben in t. ¤ carcra de, ML² 534 .aircellad tlachta na
dithle tuinech`taking away raiment is every pilfering of
tunics
,' O'Dav. 1531. t. ¤ .i. édach, 1505 .tréigidh a t. ¤
75iasochta, Studies 1918, 453 § 13 .t. ¤ na nemmarbdachta,
PH 8520 .ag buain tlaicht taitneamhaigh na ngrás de,
TSh. 7003 .t. ¤ álainn do cor ar an nanam ccédna, O'Hussey
T.C. 120.11.
Compds. ¤ balc with stout covering,mailclad: túath
80toimsech t. ¤ -balc, Met. Dinds. ii 34.94 . ¤ chrích fair land:
fa thuathaib, ocus fa thlacht-chrichaib na talmhan, MR
114.13 . ¤ dillat clothing: don t. ¤ -dillat ... do bretha dó,
TBC 2586 . ¤ mag ornamental lawn?: fá'n gcladh dtlacht-
maige, O'Gr. Cat. 508.8. ¤ Mide fair Meath: re tuathaib
85... t. ¤ -Mide, MR 124.11 . ¤ múad with fine hide: Muc Mic
Dá-Thó, t. ¤ -mūad torc, ScM.² 22a . ¤ réid?:corbo th. ¤ -
réid (macc réid, L.)a menma | macc-Néill mullaig máel-
Themra, Ériu iv 98 § 28.

tlachtmar adj[o,ā] (tlacht) in good condition: re forlethni ro
fhas formna fer-tlachtmara ... cacha bruighe, MR 100.20 .
5 bu-fheasd tlachtmhara (MS.seóid thlachtmhara) ag Mairgh-
réig na minfheadhna, Aithd.D. 45.4 .

tláise n iā,f.(tlás) weakness: gnīm cen tlāisi, Arch. iii 296
§ 45 =gniim can tlási, Auraic. 5251 .Cf. tláithe,tlás.

tláith adj i (a) weak,soft,feeble: ni tlaith a glegraim cech
10tan | ri roraid, éraim n-erglan, SR 1467 .ni tlaith rotuaslaig
delm de, 2479 .diar' choisc in ṅgaeth corbo thláith, 7615 .
sūilib tlāithib todēraib do dīlgud mo thoil, Ériu ii 55 § 3 .
fíada t. ¤ , Tec. Corm. § 14.26 .fer mar[b]—beil tlaith i n-a
thast, Laws v 252.28 Comm. nirbo t. ¤ a thres, TTebe 3957 .
15 nir ba tlaith a imthechta, RC xxiii 402.26 .nír bo t. ¤ inn-
saigti, SG 319.x .ní ba t. ¤ thicfait in ros, SG 364.5 .ba t. ¤
cach teagar, MR 216.12 .is annamh bhíos t. ¤ i nguasachtaibh
`in rerum angustiis raro fracti,' Keat. i 64.61 . (b) pleasant,
gentle,soft: lubai in talman ... biad na n-anman ... nidad
20tlaithi dun, SR 1571 .in taeb seṅg fota t. ¤ , BDD² 28 .ba
ceol t. ¤ tétbind, RC ix 488 n.7 .meirge th. ¤ as neamhthláith
neart, DDána 85.3 .bos t. ¤ na dtachar n-édtláth, Studies
1921, 418 § 9 .fa chéibh dtláith ndoinnmhíolla ndlúith,
DDána 91.41 .do bhí sé tláth re cáirdibh caoine, Hackett
25 xxxix 137 .le na béilín bínn tais tláth, Poets and Poetry
of Munster,2nd Series (1860) 34.1 .Compar. amail as
time ┐ is tlāit[h]i in ball sa, Corm. Y 149 .ni budh tláithi do
túarusgbhail si leis, ZCP x 284.32 .
?neam ocus tuile cen tlath, Lism. L. 3536 . ?geadh t. ¤
30dochuala tuairisc ghasta a ghníomh, ITS xiii 20.7 .
Compds. ¤ binne soft sweetness: tláithbinne an fhoircetail
| do Thrínóitt thúas, ZCP viii 200.23 . ¤ eltra?:... ar
thruime meanman ar crūas ar romhaithe ar tlaitheltraib
gaibthi guth ┐ aicned, ZCP vi 258.6 . ¤ enaid?:niptar
35tlaithenaid a thúir | ó dún meic Fathemain fáil, Met. Dinds.
iv 94.23 . ¤ mín softandsmooth: ro buí si ... taebthrom
tlaithmin taithnemach, St. Ercuil 510.

tláithe n iā,f.(tláith) feebleness,weakness: ar a truaige ┐
ar a tlaithe, Laws i 244.27 Comm. t. ¤ ┐ time a fhoghnamha
40don bhainrioghain, FM vi 2142.20 . In chevillecen t. ¤
without feebleness,deduction: cen t. ¤ , SR 5351 .cen tláthi,
Met. Dinds. 8.35 .gan tlāithi, ZCP x 52 § 14.
Seetlás,tláise.

tlám n flake,flock: tlam .i. do lín; dluí .i. d'olaind, H.3.18,
45 447b ( O'C. 1103 ).tláim` handfulofwoolorflax ,' O'R.
nirbo leac for thlam, nirbo cloch for traghna(in list of
unavailing efforts), Anecd. ii 72.5 .tlam do tharr agmuilt
fhidhnaigi, IT iii 104.19 . ?an gérait aingceoil ┐ in tlam tua-
thail robai ac milled a maithiusu, Acall. 4458n. (Cf.
50 a ngiuil gennaigh do t-sil tlámain tuaithbhil, Celt. Rev. i
212.5 .).
Laterslám,q.v.

? tlas ind `tlas' (tlachtv.l.) oenach (eineachv.l.), Met. Gl.
12 § 18 .tlas .i. aonach, O'Cl.

55 tlás n o,m.(tláith) IGT Decl. § 38 . Sometimesā,f., especially
in chevillecentláis .
(a) feebleness,weakness: ri cech trén a thalam, ri cech
trúag a th. ¤ , PRIA xix C 552 § 44 .ar daigin tlais no naire,
Laws iii 206.1 .i tláis na bí i fat a ḟir | tuc lat hí ar áis no
60ar écin, Met. Dinds. iii 354.79 .teora ranna sluinte dotcaid:
t. ¤ , áes, airbire, Triads § 132 .dí derbshiair: t. ¤ ┐ trúaige,
§ 133 .gan tlas tafaind ger bo trom | bas na ndonn a
ngrafaind Gall, BB 57a24 .nír léicc uaidh re t. ¤ a feidm,
BNnÉ 139.44 .gan run tlais na time na teithed ar ceachtar
65dib, CF 667 .a mileatacht do claechlud ... ar th. ¤ , MR 314.19 .
gan chéim tláis, Content. v 122 .t. ¤ na leith ó luaidhfidhir,
xx 2 .cidh eisidhe ni ar thime ná ar t. ¤ do chuaid sin dó,
FM iii 518.8 .cuirid i t. ¤ quietens: gur chuir i dtlás tonna
Banbha | bás colla is bás anma ar aon, PBocht 10.20 .
70 do-icc i t. ¤ decreases: deireadh cairdeasa comháireamh
| cúis mímheanma | gan tocht i dt. ¤ | mo locht ar fás na
fíneamhna, PBocht 6.1 .téit i t. ¤ yields,falls away :dul a
tlas re feirg na fer | maith a n-áis, olc a n-écen, BCC 284.z .
do dhula i dt. ¤ as a thuigse | nír lugha an grás duitse ó Dhia,
75 DDána 59.29 . In cheville:cen tláis, Arch. iii 316 § 41 .
gen tlas, Ériu xii 192.15 .cen tlas, SR 3315 .cen tlais,
3613 .gan t. ¤ , Buile Ṡ. 118.29 .
(b) gentleness,mildness,compassion: conostuc astsruth
tria th. ¤ , SR 1665 .ūa Tigernaig tlās 'na guth, Arch. iii 306 §
803 .maethe .i. im a bhuga no ima tlas no ima binnius, O'Dav.
1205. druimm ria gall-echaib rognáis | cuing tláis, Met.
Dinds. iv 174.4 .cinnas do aith[g]ēnmais in degmnái?
... asa deilb ┐ asa costud, a t. ¤ , a fos, a féile, ZCP viii 112.22 .
cid as dech do mnaí? ... Tlas, fos, fele, xiii 272 § 21 .umal,
85amnetach, co tláiss, Ériu iii 98 § 15 .┐ ni thlathaighed nach
ní a menmain do cheol no da thlas no dh'aibhnius, RC
xxiv 272.3 .go mbeireadh buaidh le t. ¤ tagra | do ghrás
fhuair is d'eagna, PBocht 4.10 .bean dá ránaig grás is
gnaoi | ní t. ¤ ré námhaid do ní, DDána 21.18 .ar t. ¤ achd go
dtí ó chroidhe, PBocht 26.4 .do bhí a ghrás fa ghlas | gidh
5t. ¤ do ní a-nos, 5.21 .t. ¤ ná trócaire, 14.14 .