Print Edition

A B C D1 D2 E F G H I L M N O P R S T U


tigernmas adj o, ā(tigern) lordly: do tung dom Dia tigernmas,
Fianaig. 38.24 . Assubst.:ar treóin ┐ ar tóisig ┐ ar tigern-
mais, CRR 30 . Asn.pr.:T. ¤ mac Ollaig aird, LL 16b47 .
T. ¤ tríath Temra thall, Met. Dinds. iv 20.26 .

tigerntas n[o,m.] (tigerna) lord-ship,dominion: ni raibe
5acht mí a tigerntus, ALC i 346.13 .. . . fuasgailter ó thighern-
tas an diabhail . . . sinn, O'Hussey TC 97.16 .tuc e fein
cona tigherntus fora cumus, St. Ercuil 1901.

tiges n[o,m.] (tech) householding,husbandry,household goods:
cin co roibh crodh no tighus ac duine, H. 3. 17,col. 560 ( O'D.
10 781 ).doní tú tighes ar an ní atá ar láimh na fortuine, Mac
Aingil 61.15 .a dtíoghas na féile, ZCP v 223.734 . See also
tegdais,tigedas.

tigesach n o,m.(tiges) housekeeper,entertainer: fer . . . dob
ferr do thighessach, ALC ii 282.24 .do bhí C. ar na ríoghaibh
15ba flaitheamhla do thigheasach . . . dá raibhe . . . i nÉirinn
riamh, Keat. ii 4740.

tiget n f.(tiug) thickness,density: ara teget immin cathraich,
Ml 48d14 .ar thiget on account of the thickness, Rawl. 74b6 .
ba sí t. ¤ ind áirbaig, LU 6510 .ordlach i t. ¤ , Alex. 580 .fri t. ¤
20na talmanna, SR 100 .dia tigut, Laws ii 232.21 .i n-a
tigit, 22 Comm. iter t. ¤ ┐ lethet, i 132.24 Comm. nac tairi
na da mer a t. ¤ , Ériu xii 36 § 46 gl. 10 . See alsotige.

tigetas n[u,m.] (tiget) thickness: do bhí leithead baise ar
thigheadas ann, 1 Kings vii 26.

25 tigradus xseetiugradus.

tigride adj[io, iā(tiger) tigerlike: rochuir a craicend tren
tigrigi, TTebe 4015 .

til xseetul.

tile n io,m.(< ONpili,cf. Bidrag 104 ). Latertandtiled,
30 o,m.
(a) board,plank: aithgin in ethair cona ramadaib ┐
cona sgulmaireda ┐ cona thilibh, 23 P 3,fo. 24c ( O'C. 1919 ).
crithnugud clár ┐ taét ┐ tili, TTr. 1346 .tairscur na tiled ica
timsugud, 1413 .tuairc na tunna risna tiledaib, 1429 .
35 suidhis an mílidh macáimh | ar an tileadh ndlúith nderidh,
IGT Decl. ex. 1836.
(b) stern: do bhí . . . ar an dtileadh 'na chodladh, Mark
iv 38 .teileadh`stern,' Eg. Gl. 605 .tileadh`stern';seas
tilidh`stern-seat,' Arch. i 157.

40 tilid v i (a) fills,occupies: tilidh a lán san bpár go ria an dá
bhruach, O'Bruad. ii 106.14. an mhéid go bhfuil an lea-
bharso ionar ndiaigh tilte do smior ealadhan, Ériu v 59 n. 2 .
na sráid thilte thaoibhdhíllidh, v 58.100 .an tír sin . . . baí
tilte techtaighthe acc Saxanchoibh, FM vi 2080.y .le rígh
45Sacsan slóighthilte, O'Bruad. iii 68.20. mo mhionn sgine . . .
go bhfaidhinn dlúiththilte a ttéid, Studies 1923, 599 § 13 .
Used withtí,clár, of filling the line or board (in a board
game):tilleit no teith(=tileadh na (d)títhe),Quiggin,
Poems from the Book of the Dean of Lismore,63 § 7 .a la
50clarsi lane tilte(=a leathchlársa láintilte), § 8. Metaphori-
cally:iomdha ar neamh tí do tileadh, DDána 40.27 .ar
gclár tilte, ar dtuir gan bhuing, 79.29 .is clár tilte do thoi-
ghibh, Ériu v 60.105 . Hence
(b) controls,rules (often withclár,tí):do thil clár na
55cruinne cé, Studies 1919, 73 § 8 .Eriomhón an uair do thil
| clár Banbha ar bhél a shinnsir, L. Cl. A. Buidhe xxiii 9 .
's nír léig déis na himreasna | tí ar feadh na tíre nar thil | 's
do geabh an ríghe ar éigin, 3 C 13,743.13 .tiltir Éire ó ghéis
Gáille, Aithd.D. 11.26 .leat do tileadh teagh nimhe, Aithd.D.
60 68.15 .tilid Éirinn gan ainimh | a héineing d'Inis Fhuinidh,
TD 10.11 .Umhall an tráth fa dtilfe(sic leg.with MSS.),
RC xlix 171 § 19 .grinn-bherta, as a ttilfe a thír | slighthe
is inlenta d' árd-rígh, GJ i 353.7 . ?nár thíleadh dhí achd
fear faladh, DDána 40.27 .Vn. tiled:fá ruire tilidh na
65dtuath, DDána 93.16 .a lámh thilte bhraonchláir Bhreagh,
TD 14.34 .

tilled n u,m. vn.oftillid (a)act ofreturning: mo thilledh is
truag dosan, O'Gr. Cat. 454.26. iar dtilleadh ó Mhaigh
Seanáir dó, Keat. ii 168.
70(b) inflexion: en-t. ¤ uathaide, H.3.18,88 ( O'C. 155 ).

tillid v i I Intrans.returns: do thilled assin tarais, BNnÉ
156.31 .agus tillis sin an ditreibh, 157.13 .mairg bus tinn
co ttille sin, ZCP ii 359.28 .tillis go Guaire ris na scéalaibh
sin, Keat. iii 945 .gidh fada dhó ar cuaird nach till, Hackett
75 iv 5 .tillighidh tar [a] ais, Feis TC 179 .tillis fria ┐ tuc
builli ina hucht dhí, 1758 .till romad, Aisl. Tund. 143.3 ,
II Trans.turns,repulses,represses: till duinn na heich
┐ in carbad, ZCP viii 551.29 .do-fhulaing tóir nach tilltir,
172 § 22. rún nach soithillte go síor, Studies 1933, 139 § 6 .
80 go ttille an ghaothmhuir a geóin, 1921, 74 § 4 . Seefillid.

tim adj i soft,yielding,pliant,feeble: timpan .i. tim (.i. bocc,
H.3.18).i. sail, Corm. Y 1258 .ní tiamdae tim som, Fél.
Prol. 259 .`is tim sin, a Eochaid,' olsiat .i. `is sádail in
codlud a fuilidh,' Cóir Anm. 202 .do thanaig thimm, Aisl.
85MC 67.25 .tond t. ¤ thana, Anec. i 63 § 117 .do scían tím,
LU 3898 .ni t. ¤ in gním, 4133 .bad timm, bad docht tender ,
Ériu iii 96 § 8 .fúaratar bás, nar thimm techt (: mill),
Met. Dinds. iii 68.43 .a gail co timm ro thaisig | co fil na
linn lánmaisig, iv 86.79 .ni ba rochrúaid ní ba rothimm,
Tec. Corm. § 29.9 .co nderna eocho trethi timmi ... dib,
5 CCath. 3136 .ro bo truagh tím ... a comhradh, 3380 .
aignedh t. ¤ `flaccid disposition,' O'Gr. Cat. 472.17. briathra
forránta, feidhm t. ¤ , 556.17 .más leor leat ar chuiris t. ¤
have enfeebled, Dánta Gr.² 26.25 .Compar. nirsa timmiu
innasin an t-imairecc, CCath. 2861 .amail as time ┐ is
10tlāit[h]i in ball saquam alia membra , Corm. Y 149.
Compds. ¤ chride faint,tender heart: cach mac tigirn
timcraidi, ZCP iii 214.5 .nirbo theidmnech timcride,
LL 131b37 .a bhean an tiomachroidhe mhóir gentle heart ,
Hackett xxiv 9 . ¤ glún soft knee: an tiomghlún tearc,
15 Danta Gr.² 67.23 . ¤ thríath cowardly chief: nir bo th.
troichnemail, LL 133a33 .Dvandvacompds: ¤ bog soft
andpliant: a bhairr thimbuig, O'Gr. Cat. 456.7. ¤ dil
tenderanddear: stuagh thimdhil, Dánta Gr.² 67.38 .
¤ dímaín weakandidle: nach go tím-diomháoin do bhadar
20an chuid oile d'árm an rí, Rel. Celt. ii 190.22 .