Print Edition

A B C D1 D2 E F G H I L M N O P R S T U


imlán adj o, ā(In Mid. Ir.imlánandimṡlánare often confused
and it is sometimes difficult to distinguish them as the
meanings are very similar) very full,whole,complete,per-
fect: totum.i. imlán, Lor. Gild. 243. iomlan gan einní
80dá dhí nó dá theasdughadh, Eg. Gl. 211. ni cheil cach súi
segda slán | manidcloe ergna n-i. ¤ , SR 7442. indara n-ai
is laithe lan | araile is adaig imlan, 20 .báidfid in n-abaind
n-imṡláin (imlan,v.l.)`he shall drown the brimming river,'
Met. Dinds. iii 180.178 .athesc allata i. ¤ , LL 299a17 .co
85m-bíd ... a cnámu ina m-briscbruar ┐ a lethar immlán
impu, LB 156b48 .cid mor cid bec no-chaithind bat imlana
iat-seom beos, PH 514. ro-bádus ... bliadain i. ¤ for oen
lepaid, PH 2777. do batar xx aidche imslan i sil Muredaig,
Ann. Conn. 1249 § 8. nach ffacamur leabar dá short as
líonmuire ┐ as iomlaine inás, Gorm. 2.6 .maille folmugad i. ¤
5`with complete purging,' Rosa Ang. 254.12 .fíréantacht
iomlán, TSh. 1860. is trosgadh iomlán ann`perfectum
ieiunium
,' 8285 .ní raibhe aon rí iomlán díobh gan bheith
fó chíos ... ag ríoghaibh Éireann`full king' (i.e. indepen-
dent), Keat. i 208.2 .an mhuintir nach deárnaidh leoir-
10ghníomh iomlán, Donlevy 48.5 .ionnus go ndiúltfamaois
ní as iomláine d'ar dtoil, Donlevy 146.24 .Adv. do chuir
a ccinn uile go hiomlán aran ngad, Comp. Con C. 132.26 .
ri ro gabasdair flaitheas ... an domhain mhoir uili go himlan,
CF 3. do baisted co himlān a creidium na Crīstaidi hē,
15 ZCP xiii 183.35 .diúltadh go hiomlán d'aiteas ┐ do shámhus
na colna, Donlevy 146.20 .an nglacann sé Críosd go hiom-
lán, 246.20 .
Assubst. o,m. thewhole: mar bhíos na chlí ag iomrádh
air don iomlán`doth proclaim Him unto all,' Arch. Hib.
20 i 100 § xviii .dá mbeith iomlán an chreidimh agam`omnem
fidem
,' TSh. 9413. an t-iomlán dín ó fhear agus ó mhnaoi,
Donlevy 62.26 .iomlán crú do chuirp neamhdha | mar
do dhoirt tú, a Thighearna, Aithd.D. 92 § 24. créad dom
briathraibh bhréagnuighe | ... | an é an t-iomlán nó an
25éinní, Content. xxi § 5 .cuiridh sé ... mor-pheacadh marbh-
tha a gceann an iomláin da chionntaibh, Donlevy 286.7 . See
imṡlán.

imlánaid v(imlán)completes, perfects: indic. pres. s. 3 rel.
an sagartiomlánusí (sc.an aithrighe) ris an gcuit-si na
30habsolóidi, Mac Aingil 374.16 .

imlat n o,m. (a) the act of moving,changing(from one position
to another
) trans.;motion: an oenchos do bhí ag iomlat
a chuirp faoi, RC xxix 130.15 .gibé ... iomlat do ghenasan,
do ghena an íomháigh mar an ccedna, O'Hussey T.C. 22.y .
35 gan lámh ag iomlat mh'éadaigh`changing, or removing my
clothes
,' Measgra D. 62.26 . ?Intrans.stiuir ón rígh do
rin an fhairrge | dóibh chum iomluit, Ó Bruad. i 100.16 .
Fig. m'iomlat eadraibh níor fhéad sinn(i.e. between husband
and lover), Dánta Gr.² 41.61 .is d'iomalat beatha na healta
40so anuas do thuit`from the irregular life,' Ó Bruad. iii
176.z .In concrete sensetransport: do thadhaill iomlat
aidhme is ionamhais`he visited transports of stores and
munitions
,'ib. 148.7 .
(b) the act of wieldingorplying(a weapon);play(of a
45weapon
),brandishing: ionnus nár bféidir leis a airm d'iom-
lad ina thimchell, Ériu v 192.533 .mairg tarla fa i. ¤ a arm,
ML² 1787. cosg éanlá ní headh budh lat | is a n-arm aca
ar iomlat, DDána 5 § 4.
(c)act ofchanging,transforming;change: a sgáth féin
50do mhill an mac | do bhí bhós agá iomlat, Dánta Gr.²
16.82 .aithnim thú d'aimhdheóin h'iomlait, 41.82 .teacht
i gclí Mhuire na mhac | Rí na n-uile is dá iomlat, A. Ó
Dálaigh xlviii 29 .Seaán Mór, an dara mac, | fuair oigh-
reacht Airt gan iomlat`obtained A.'s inheritance without
55change
(?),' TD 32 § 52. focal ar fhocal, gan iomlat, gan
mhalairt, Luc. Fid. 325.9 .
(d)the act ofexchanging;exchange;requital: nir chaith-
siott caoicidhis ... gan seoitt ┐ techtuirecht da n-iomlat
eatorra, Ériu iv 56.4 .mo chuid airgid do thabhairt do
60luchd iomluit exchangers , Mattw. xxv 27. a fhiadh nách
éidigh iomlat`which it would be pleasant to exchange another
for
,' Measgra D. 51.36 .do-ghéan mo dhíthcheall iomlait
requital , 26.44 .tearc mo shamhail d'fhior iomlait few
men are my equal in retaliating
, 60 .do thogh mé tar do
65Mhac-sa | budh aithreach an t-iomlat-sa | an saoghal ...,
Dán Dé xv 12. ní dhingne an fear ga bhfuil Éadaoin |
iomlat cruidh nach cead le a mhnaoi, Aithd.D. 31 § 39.
bandying(of words),abuse: 's iad so an sionnach is an
cat | Tadhg Lughaidh lán leór d'iomlat`much given to
70abuse
,' Content. xi § 13 . exchanging(claims, blows): fa
luamhairecht etir dā theinid in tesarguin sin ... ┐ ba h-imlat
etir dā t[h]einid ... a imlat san etir Mog Nuadad ┐ sluag
Ulad, ML² 1142. Seeimlaít.

imlecad n the act ofreleasing,letting go: i. ¤ dona cuic
75setaib, Laws i 96.1 Comm. súgad ┐ imlécad a anala, Corm.
36.31 (s.v. prúll).

imlecán n(<imbliuwith double dimin. termination).im-
leagán,m. IGT Decl. § 35. navel: umdaim .i.ab
umb[i]lico.i. imlicen, Corm. Y 1299. roithit a fésóga a
80n-imlecain dóib, RC xxiv 380.20 .an nescoid bis let anís
don imlican, Rosa Ang. 192.7 .ni h-eidir fuiliughad orum
acht am' imleagan (imlican, imlecan,v.ll.), ITS xix 52.29 .
níor gearradh himleacán, Ezech. xvi 4. lán do dhoigh 's
do dhriubhragán | an clár ḟoil ós mh'imleagán, IGT Decl.
85ex. 918.
Fig. middle,central point: ic imlican urgna na hErenn,
ic raith na rigraide i Temraig, Ériu viii 24.6 .i. ¤ oirechais
Ērenn ... Temair co n-a tuathaib, ML² 1411. ga háoin-
fhiodh as coitcheann a n-earnuile ┐ as imleagán ┐ as forbhadh
a n-urd(of a word), IGT Introd. 5 § 10.