Print Edition

A B C D1 D2 E F G H I L M N O P R S T U

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460


Derréne n.pr. m.: m. Derreni , LL 313c13 . BB 126a44 = m.
Derrine , Rawl. 121b26 .

derrit, derrait adj secret, hidden, remote, secluded: secreta . . . .i.
deirrit, Rawl. 70b16 . deirrid .i. diamhair no seicréid, O'Cl.
5 cech comairli d. ¤ bis eter na cairdib, PH 8004 . i coccubus d. ¤
in menman, 6087 . oen . . . do na runib derritib, 6194 . betha
bocht dereoil d. ¤ (: menicc) a life of poverty, lowliness, and
seclusion
, Arch. iii 321 § 1 . fer indisis a caemdu discir no
derruit ar in mnai ` bed-secrets ', Laws v 134.20 Comm. scre-
10ball d. ¤ as gach tig a special `screpall' (?), Fen. 222.13 . Of
places: in tan dogné ernaigthi, eirg a n-inad ṅd. ¤ , PH 7997 .
illocaib derrite, Alex. 674 . tucad . . . í tech ṅderrait ṅdiamair,
Acall. 2065 , 2904 . a ngrianán ndeirrit, 3530 . ticche diorraide
diamhra, Ériu iv 51 § 10 . As subst. secret, mystery: ro-fhitir
15Dia rúine ┐ derrite na ṅdoine, PH 5127 . an Coimdedh . . .
dianad reil cach nd. ¤ ndiamuir, D iv 2, 74va14 . secret place:
'nar ndíthruib, 'nar nderriteib, SR 6340 . Compar. derride,
TTebe 456 .

derritacht n(derrit) ā,f. secrecy, that which is secret: do tais-
20pensit a n-uile gliocas ┐ derridacht da chéle all their skill and
secret cunning
, TBC 3849 (St.). nir dercsad na hairm ortha re
deirrideacht a n-eididh `the proof of their armour', Celt. Rev.
iv 118.z .

derrite n iā,f. (derrit) secrecy, seclusion: ar a deirride in tighe,
25 Corm. Y 1063 s.v. púr .

derritius n u, later o,m. (derrit) secrecy, privacy: co ndernatis
in áine i nd. ¤ a cride, PH 8360 . freastlais M. é do bhiudh ┐ do
dhig . . . ┐ do dheirridius cacha comráidh intimate conversa-
tion
, SG 29.25 . companach rúin ┐ derridesa, 3 B 22, 51a13 .
30 secret, mystery: rúine ┐ derritiusa flatha nime, FA 2 . dána ┐
derritus inna ngním ṅdiada, PH 8083 . ar eagla na fellsamh
ele d'aghail dirradais a rúine, O'Gr. Cat. 265.21 . duradus
(deradus) ipocras `Hippocrates his Arcanum', 27 , 31 . dirydus,
282.18 .

35 ? dersaid: ind nir bo d. ¤ derchaeintech, SG 319.y . Cf. follg.

? dersaíde n(dersaid?): cona d. ¤ tria dúre, LL 134b28 = Todd
Nenn. 252.11 (` vivacity '?).

dersaig xsee do-fíuschi.

derscaigid xsee do-róscai.

40 1 derscaigthe adj io, iā part. of do-róscai distinguished, excelling,
conspicuous, excellent: gl. praelatus, Ml. 109c8 ; praestans,
110d8 . pl. derscaigthi (praelati), 100c26 ; na derscaigthiu
(praestantes), 37b22 ; inna nd. ¤ (praestantium), 123a7 . etach
ṅd. ¤ , Ml. 120d2 . delb d. ¤ , LL 284a49 . delb rod. ¤ , TBC² 1610 (LU)
45= -dearscaithi, YBL. con n-ecusc derrscaithe, RC iii 344 .
edaighe d. ¤ , Alex. 888 . léni derscaigthi, TBC 5402 . léne
dergscoithi, TBC² 3344 ; ib. 3354 . tlacht d. ¤ , LL 117b29 .
tonach d. ¤ , TTr.² 496 . cathluirech d. ¤ , CCath. 5212 . claideb
dercscoithi, TBC² 3345 . ceol d. ¤ , RC xx 40 . dá dam Dile d. ¤ ,
50 Met. Dinds. iii 198 . ina maighistir foirccthe derrscaighthe,
FM iii 644 . di ingein .i. da óig derscaigti, PH 2533 . co triur
derscaigthi rempu, MU² 583 . ina ndlúmaib dicra derscaigthi
(of troops), MR 222 . Compar. derscaigthiu (gl. conspectior),
Ml. 78b1 ; (praestantior), 119d4 . in t-arm is derscaidti bai dib,
55 RC xxiv 196 (YBL), dersciddu (gl. potiora), Wb. 23b3 (prima
manu, = derscigthu?).

2 derscaigthe xsee derscugud.

derscaigthech adj o, ā. (derscaigthe) distinguished, pre-eminent,
conspicuous, excellent: ecna derrscaigtech, PH 314 . forcedul
60d. ¤ , LB 122a32 . co cumtuch d. ¤ dergóir, FA 13 . ór derscaithech,
YBL 165b12 . cach finna . . . derscaigtech, TBC² 2029 (LU =
dearscaithech, YBL). bretnais derscaithech, 3147 . bratt d. ¤ ,
TBC 1715 . timtachta dearsgaightheacha, 5497 (St.). long . . .
'sí d. ¤ dermair, Lat. Lives 108 . inad derrscaidthech o cach
65inad surpassing all other places, YBL 169a21 . co céolaib
dersgaidtecha, BColm. p. 104 . a chochall . . . cona chluicínib
derscaithechaib, LB 205b27 . ar a chaime ar ba derrscaithech
a dhealbh som, Cóir Anm. 159 . co ndealbaib derrscaighthecha
forro, SG 78 . re deunamh duan ndearsgaitheach ar na sean-
70chusaibh, Ms. Mat. 574.36 . da nathraigh derscaigtecha two
specially conspicuous snakes
, CCath. 4121 . Of persons: ba
derscaidech side ar erriud . . . sech ógu na haimsire sin,
Fianaig. 6 . cia . . . i talam is uaisli ana'n ri, ar is de nach
derscaithech ri aile acht ri nime, YBL 167b9 . ingen derscaid-
75teach, 174b32 . erlabraidh deirscaigthech, TTr.² 223 . da macc
derrscaigthechu, LL 377a3 . da primfaith derscaigthecha,
CCath. 929 . os degferaib derscaigtecaib in domuin, 4374 . As
subst. distinguished person: D. . . . derrsgaightech Gaeidhel
Erenn, ALC i 112.22 .

80 derscaigthetu n t, [m.] (derscaigthe) excellence, pre-eminence:
trisin derscaigthetaid (gl. eminentiam), Ml. 37a22 . huan der-
scaigdetaid , Ml 64d7 .

derscnaid adj i (cf. derscnaigid) = derscaigthe: isin duain dears-
gnaidh, Hy Fiachr. 176 . togha duine óig ┐ dearscnuigh,
85 1 Sam. ix 2 . glór dearsgnuigh, Prov. xvii 7 .

derscnaidech adj= derscnaid. Compar. is derrscnaidechu co
mór an ainim do saerad . . . andas an corp do sasad, 3 B 23,
8b11 = is derrs[c]naigetu, PH 5995 .