Print Edition

A B C D1 D2 E F G H I L M N O P R S T U

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460


dímaíne n iā, f. (dímaín) uselessness, futility, vanity, idleness:
dímáine ┐ erchra in tsaegail, PH 3982 ; cf. 3565 , 4559 . a
díumasa, a d. ¤ , Ériu iv 146 . dímaine labra gossip, tattling
(sign of a bad woman), ZCP viii 113 . ni lamadh nech d'feraib
Erenn beth fo dimaine idle, CF p. 73 = RC vi 190 . a di-
5mhaine caitheas tu an aimsir, Lib. Flav. i 36va11 .

dímaínech adj o,ā (dímaín) useless, unprofitable; vain, idle:
curu[b] dimainech useless (of a horse or ox), Laws ii 360
Comm. ; iii 362 Comm. (see Stud. in E. Ir. Law 24 f .). a dee
dimainecha do treigen, RC xix 286 n. 9 . is d. ¤ a ailitre ┐ ni
10ḟagann tarba dí, SG 48 . as diomhaóineach an cor sin ort,
Ériu v 174 . no airgdis na sciathu . . . comdar dimainighi,
BB 497b8 ( IT ii2 104 ). briathra dimainacha, Lib. Flav.
21rb1 . sgela dímáinacha an tṡaeghuil, 20va19 . ní thréiciub
mo thrátha for aba . . . múirne dímáinighe in domnáin
15duthain, SG 54 . is dimainech a haisling meaningless, without
import, C iv 2, 9b6 . frustra .i. co dimainech, BB 500b5 . ní go
díomhaoineach iomchras sé an cloidheamh not in vain, Rom.
xiii 4 . As term of social disparagement unpropertied: i
n-ecmais fosluag ┐ dimaineach, BB 238b8 (or = idle, un-
20occupied
?). daescurṡluagh dimhainech fer n-Erenn, TBC
p. 383 n. 8 . gabail a eille ónd áes dimáinech, RC xxvi 37 n. =
LL 188b14 .

dímaínecht xsee under dímaínche.

dimaínes n o,m. (dímaín) vanity, emptiness, futility: easpata .i.
25diomhaoines, Triads p. 42, § 214 . dimaines int ṡoegail (gl.
vanitas), Lor. Gild. 10 . hó dímaines ┐ o anoirches int shaegail,
PH 6871 . dimaoines briathar, ZCP iii 226 . nach raibhe acht
díomhaoineas doibh gliocas d'iarraídh i n-aghaidh toile Dé,
Keat. ii 35 . is díomhaoineas clann na ndaoine men of low
30degree are vanity
, Ps. lxii 9 . is a ndíomhaoineas do sgagas
mo chroidhe in vain, lxxiii 13 . buainfidh sé d. ¤ shall reap
vanity
, Prov. xxii 8 . díomhaoinios, ól ┐ uabhar, PCT 882 .
saidhbhrios an díomhaoinis wealth gotten by vanity, Prov. xiii
11 . teid sin a ndímhaoiness ┐ a mítharbha, Fl. Earls 24 . As
35 fem.: creidim do dimhainis ┐ d'aislingibh . . . Is mo bis m'aire
ar ol ┐ ar aibnes . . . ┐ ar dimhainis nā ar urnaithi, Lib.
Flav. i 21va32 , 34 .
On later meanings idleness; unmarried state see O'Rahilly,
Sc. G. Stud. ii 18 .

40 dímaínid v(dímaín) renders futile (?): do báidhis Faró cona
sluag ┐ do gortaigis cach cét-gin a talmain na hEigipti ┐ do
dimaeinis tosach a n-oibrigti uile, 3 B 22, 86b23 .

dímaínigid v(dímaín) renders useless: adrochratar le (sc. in
píast) xxx fer n-armach . . . ┐ rodimainíghestair xxxii dib
45 disabled , BB 495a33 . Profanes: do dhíomaoinigh Iúdah
naomhthacht an Tighearna, Malachi ii 11 .

dímais(s) adj(dí- intens. + mass) very fine, stately (?): airitiu
maicc Maire | i tempul derb dímais, Fél. Feb. 2 = derb dimis,
Laud, LB (referred by Stokes to dímheas, RC iv 400 ).

50 1 dímaisse n iā, f. (dímaiss) handsomeness, fineness (?). As
attrib.: ar delbthor d. ¤ dind ór . . ., BDD § 100 f . (= ndenn-
maisi, BDD² 1025 ).

2 dímaisse n iā, f. (dí- neg. + maisse) uncomeliness, plainness:
descaid gensa dimaisi homeliness is a token of chastity, Anecd.
55 iii 15 . dimsi .i. dí-maissi, Corm. Y 442 .

1 dímaith v breaks down, destroys (?): di maith (.i. dirorben)
lessa ar fechtaib, LU 5500 ( TBC² 1019 ) = dimait lessa (.i.
dirosben), ZCP ix 145 . Cf. do-maithi threatens? Or from
dí-maid-?

60 2 dímaith adj(dí- neg. + maith) not good, bad: drochrígha díbecha
dímaithe, ZCP viii 208 .

Diman (Dimman?) n.pr. o,m. Lec. 417b10 ; 215b2 . g s.
Dimain, AU 560 . Rawl. 156a53 . Dímain, LL 21a19 . BB
221b55 . Dimmain, Lec. 119c15 . Dimmáin, LL 20a48 .
65 Dithruba m. Dimain, Lec. 582b34 = Dithruma m. Deamain,
583a18 .

dímár adj(dí- intens. + már) very great, huge, vast: dreman
inathor d. ¤ , B iv 2, 135a11 . tairbad báis dímair, ib. See
dímór.

70 dimbaeth adj(dí- neg. + baeth) not foolish, wise: radáled do
chóicait laech | in ingen, ní dāl dimbaeth not a wise allotment,
TBC 3512 .

dimbág, dimbáig (-báid) n(bág) dimbáigh f., IGT Decl. § 42 .
sorrow, grief, dejection, disappointment: rí derg daighthech
75cen dimbaigh, AU 814 (poem.) aiged (= aided) in lāich cen
dimbaich | Conchobair cadla, YBL 125a40 . go tucad
manc[h]ini dāibh | do Gaedelaib gan dimbāigh, ZCP viii 115
§ 25 . da ndig aés dána fo dímaig a Ultaib dissatisfied, dis-
pleased
, TBC 1152 . is mór an t-adhbhar diombáidhe ┐
80doilgheasa, TSh. 2550 , cf. 5986 . do bhiadh diommbáidh aca
don anam bocht they would have pity for the poor soul, 5023 .
is uaigneach . . . an dimbádh liomsa, Oss. iii 280 . ba dimbág
leis comairle braith Conchubair do thabairt do D. dona
sluagaib, TBC 2774 . ba dimbág laisium ani sein, 4647 . ba
85dimbag (dimbaidh v.l.) leis na cinedha comaighthe d'faicsin
ic básugud na Roman, CCath. 3761 . mór is dimbáigh lem,
Duan. Finn i p. 85 . ingen Scáil . . . na dind nochor dimbaig
dol, LL 138b20 . ba dímbáidh leis Temair do dilsiugud, SG 35 .
is diombadh liom uchlán an [tseimhḟir], Gadelica 254 . a
stiuradh duit ní diombáigh, Arch. Hib. i 88 . aidhbhle a
5brōin . . . | uaislibh fion̄ghall is diombaidh, Rel. Celt. ii 268 .
dímbáidh triall ó thulchaibh Fáil, O'Gr. Cat. 481 . dimbaid
le Temraig na treb woe to, Fen. 220 . diombáigh druim re n-a
rathaibh alas that she turned her back on her good fortune,
A. Ó Dálaigh, liii 14 . Prob. also in phr. coma dímaig grievous
10(hard of fulfilment ), TBC 1788 . is coma dimaig rob āil dī-si
d'iarraid fair impossible condition, ZCP i 458 . fa beart
dhiombáidh, Content. xxx 5 . Hence in compar. níor fríth . . .
sgeul is truaighe ┐ is diombaidhe 'ná . . ., Eochairsg. 17 .