umlaidecht

Cite this: eDIL s.v. umlaidecht or dil.ie/43159

n submission, obedience: gan umhlaidh- eacht dá riaghail, E. O'Rahilly xxxvi 14 . g s. lucht umhluigheachta do Dhia, Celt. Rev. x 132.12 .

umlaigid

Cite this: eDIL s.v. umlaigid or dil.ie/43160

Forms: huimligte, do umlaigh

v g (earlier uimligid: pl. 3 rel. isligde ┐ huimligte (gl. inclinare) Ml. 136a11 ).

I Trans. humbles: ar son na laithean ar umhluigh tu sinn=quibus nos humiliasti, In- structio 123.12 . with reflex. pron. humbles oneself, pros- trates oneself, bows: umhluigh thú féin, Prov. vi 3 . do umhluigh Críost é féin go bás, TSh. 8465 (=do ísligh sé hé féin, Philipp. ii 8 ). ris an uile fhíréan umhluigheas é féin ré bás d'fhulang go haontuightheach, 8468 . umhlóch- aitt cách uile go talmain iatt féin, BNnÉ 226 § 125 . With do: isé féin do Thighearna agus umhluigh thú féin dó, Ps. xlv 11 .

II Intrans. submits, obeys: Pret. do umlaigh an fhairge le breithir C.C. `the sea obeyed the word of C.C.', BCC § 281 . ro umhlaigset chuige sin they agreed to that , Fl. Earls 20.9 . with do: do goiretar Mac Suibne do Domnall occ ... ┐ nir umlaigetar slicht M. dhó riamh never submitted to, acknowledged , L. Chl. Suibhne § 54 . nar umhluigh mé do ghuth mo lucht teagaisg? Prov. v 13 . a lúbaigh, | gidh tearc duit-se nar umhluigh (to the world), DDána 4.8 . mar doconnairc Maodog Dauit ... do reth ... mara raibhe ┐ do umlaigh dó, BNnÉ 210.9 . do benadh comnuidhe asainne forsan muir, go ro umhlaighemar dó, 7 § 22 . umhluighios mac ríogh Laighean dó, L. Cl. A. Buidhe 12.6 . umhlaigis in t-impiri ... do chreidem Crist, Fl. Earls 202.19 . umhluigh dom ghlór obey me , Gen. xxvii 13 . umhluidís mic do mhathar dhuit, Gen. xxvii 29 . go n- umhluighe cinidheaca siós duit, ib. fáidhbhréagach an saoghal so is ná humhluigh dó, Keat. Poems 285 . an bhuidhean so ... ná humhluigheann don gcléir chirt, E. O'Rahilly xxviii 18 . umhluighthear dhó i mbonnaibh beann | 's i gclochaibh aolta Éireann, DDána 100.12 .

With vn. phr.: nár umhluigh breaba do ghlacadh `who never stooped to accept bribes,' E. O'Rahilly xxxiv 90 . Cf. 'nuair d' úmhluigh si gabhail liom mar chéile, Hard. i 308.9 .

umlóid

Cite this: eDIL s.v. umlóid or dil.ie/43161

x see umláid.

umlóidech

Cite this: eDIL s.v. umlóidech or dil.ie/43162

adj o-ā transitory: creud thuigeas tú ré grásaibh gníomharthacha? na grása luaimneacha (.i. umhlóideacha), do thigeas agus imthigheas ..., Donlevy 208 fn. This seems a mispr.; read umlóideacha=imlóideacha? see immlat, immlaít.

umlugud

Cite this: eDIL s.v. umlugud or dil.ie/43163

u, m. (vn. of umlaigid) act of humbling (oneself), obeying, submitting (to), bowing (to); obedience, submission, homage, obeisance: n s. is mó is éigin umhlughadh do Dhía, Acts v 29 (1681). neach ... leis nár bháil úmhlúghadh do Mochuda, ITS xvi 106.17 . a s. fa chlár bhfionn Laighean faghadh umhlughadh `may he get homage,' DDána 109.11 . g s. do chum umhluidhthe do Chriosd, 2 Cor. x 5 . d s. ag umhlughadh ┐ ag luighe ... faoi smacht ... ar máthar naomhtha an Eaglais ..., Corp. Astron. 62.8 . agadt umh- lughadh fein, Instructio 123.26 . gá fad bhias tú ag diúltadh thú féin dúmhlughadh dom lathairse?, Exod. x 3 . is ceart dhúinn sinn féin d'umhlughadh air a shon-san, Donlevy 30.15 . Máthair Íosa ... | ar n-umhlughadh don aingeal | tig an coimdhe na clí ngil ... `when she had bowed to,' A. Ó Dálaigh i 10 .

umne

Cite this: eDIL s.v. umne or dil.ie/43164

x =amne? la trí fichid céad do mholtaibh, | tugadh umne, Keat. ii 3976 .

umnus

Cite this: eDIL s.v. umnus or dil.ie/43165

x (gl. fraxinus): see uinnius.

umor(r)o

Cite this: eDIL s.v. umor(r)o or dil.ie/43166

x see immurgu.

umus

Cite this: eDIL s.v. umus or dil.ie/43167

n `celery': ata[t] .iii. tarsuinn immidfodnad la Fēne: cainenn humus cumrai, Ériu xii 38 § 49 . See imus.

1 un?

Cite this: eDIL s.v. 1 un? or dil.ie/43168

n un .i. sircaingnim `a constant benefit ,' O'Dav. 1614 .

2 un?

Cite this: eDIL s.v. 2 un? or dil.ie/43169

n una soudh .i. soudh o un can cinuidh, ` washing .' Laws iii 62.8 Comm. (a gloss on enuda).