umláid, umlóid

Cite this: eDIL s.v. umláid, umlóid or dil.ie/43158

n f. (cf. umaldóit) submission, obedience, humility , umhláid, umhlóid .i. umhlacht ` humility, obedi- ence, condescension, compliance ,' P. O'C. : do bhí umláid manach Mochuda an mhéad sin da nabradh an neach budh sine no bfearr aco ris an neach eile luighe ar an tteine go ndiongnadh sé sin, ITS xvi 120.6 . Cf. Ón [an MS] umhlaoid nar fhaomh ceana | ag sin na seacht n-ingheana, DDána 55.11 (apparently=umhla).

umlaidecht

Cite this: eDIL s.v. umlaidecht or dil.ie/43159

n submission, obedience: gan umhlaidh- eacht dá riaghail, E. O'Rahilly xxxvi 14 . g s. lucht umhluigheachta do Dhia, Celt. Rev. x 132.12 .

umlaigid

Cite this: eDIL s.v. umlaigid or dil.ie/43160

Forms: huimligte, do umlaigh

v g (earlier uimligid: pl. 3 rel. isligde ┐ huimligte (gl. inclinare) Ml. 136a11 ).

I Trans. humbles: ar son na laithean ar umhluigh tu sinn=quibus nos humiliasti, In- structio 123.12 . with reflex. pron. humbles oneself, pros- trates oneself, bows: umhluigh thú féin, Prov. vi 3 . do umhluigh Críost é féin go bás, TSh. 8465 (=do ísligh sé hé féin, Philipp. ii 8 ). ris an uile fhíréan umhluigheas é féin ré bás d'fhulang go haontuightheach, 8468 . umhlóch- aitt cách uile go talmain iatt féin, BNnÉ 226 § 125 . With do: isé féin do Thighearna agus umhluigh thú féin dó, Ps. xlv 11 .

II Intrans. submits, obeys: Pret. do umlaigh an fhairge le breithir C.C. `the sea obeyed the word of C.C.', BCC § 281 . ro umhlaigset chuige sin they agreed to that , Fl. Earls 20.9 . with do: do goiretar Mac Suibne do Domnall occ ... ┐ nir umlaigetar slicht M. dhó riamh never submitted to, acknowledged , L. Chl. Suibhne § 54 . nar umhluigh mé do ghuth mo lucht teagaisg? Prov. v 13 . a lúbaigh, | gidh tearc duit-se nar umhluigh (to the world), DDána 4.8 . mar doconnairc Maodog Dauit ... do reth ... mara raibhe ┐ do umlaigh dó, BNnÉ 210.9 . do benadh comnuidhe asainne forsan muir, go ro umhlaighemar dó, 7 § 22 . umhluighios mac ríogh Laighean dó, L. Cl. A. Buidhe 12.6 . umhlaigis in t-impiri ... do chreidem Crist, Fl. Earls 202.19 . umhluigh dom ghlór obey me , Gen. xxvii 13 . umhluidís mic do mhathar dhuit, Gen. xxvii 29 . go n- umhluighe cinidheaca siós duit, ib. fáidhbhréagach an saoghal so is ná humhluigh dó, Keat. Poems 285 . an bhuidhean so ... ná humhluigheann don gcléir chirt, E. O'Rahilly xxviii 18 . umhluighthear dhó i mbonnaibh beann | 's i gclochaibh aolta Éireann, DDána 100.12 .

With vn. phr.: nár umhluigh breaba do ghlacadh `who never stooped to accept bribes,' E. O'Rahilly xxxiv 90 . Cf. 'nuair d' úmhluigh si gabhail liom mar chéile, Hard. i 308.9 .

umlóid

Cite this: eDIL s.v. umlóid or dil.ie/43161

x see umláid.

umlóidech

Cite this: eDIL s.v. umlóidech or dil.ie/43162

adj o-ā transitory: creud thuigeas tú ré grásaibh gníomharthacha? na grása luaimneacha (.i. umhlóideacha), do thigeas agus imthigheas ..., Donlevy 208 fn. This seems a mispr.; read umlóideacha=imlóideacha? see immlat, immlaít.

umlugud

Cite this: eDIL s.v. umlugud or dil.ie/43163

u, m. (vn. of umlaigid) act of humbling (oneself), obeying, submitting (to), bowing (to); obedience, submission, homage, obeisance: n s. is mó is éigin umhlughadh do Dhía, Acts v 29 (1681). neach ... leis nár bháil úmhlúghadh do Mochuda, ITS xvi 106.17 . a s. fa chlár bhfionn Laighean faghadh umhlughadh `may he get homage,' DDána 109.11 . g s. do chum umhluidhthe do Chriosd, 2 Cor. x 5 . d s. ag umhlughadh ┐ ag luighe ... faoi smacht ... ar máthar naomhtha an Eaglais ..., Corp. Astron. 62.8 . agadt umh- lughadh fein, Instructio 123.26 . gá fad bhias tú ag diúltadh thú féin dúmhlughadh dom lathairse?, Exod. x 3 . is ceart dhúinn sinn féin d'umhlughadh air a shon-san, Donlevy 30.15 . Máthair Íosa ... | ar n-umhlughadh don aingeal | tig an coimdhe na clí ngil ... `when she had bowed to,' A. Ó Dálaigh i 10 .

umne

Cite this: eDIL s.v. umne or dil.ie/43164

x =amne? la trí fichid céad do mholtaibh, | tugadh umne, Keat. ii 3976 .

umnus

Cite this: eDIL s.v. umnus or dil.ie/43165

x (gl. fraxinus): see uinnius.

umor(r)o

Cite this: eDIL s.v. umor(r)o or dil.ie/43166

x see immurgu.

umus

Cite this: eDIL s.v. umus or dil.ie/43167

n `celery': ata[t] .iii. tarsuinn immidfodnad la Fēne: cainenn humus cumrai, Ériu xii 38 § 49 . See imus.

1 un?

Cite this: eDIL s.v. 1 un? or dil.ie/43168

n un .i. sircaingnim `a constant benefit ,' O'Dav. 1614 .