sídaigecht

Cite this: eDIL s.v. sídaigecht or dil.ie/37449

n [ā,f.] (sídaige) witchcraft, magic : a dhaoine, an síltí go mbéarainn buan | ón tsíoguidheacht so do-ní sí dom bhréagadh uaim, Hackett ix 2 .

sídaigid, síthaigid

Cite this: eDIL s.v. sídaigid, síthaigid or dil.ie/37450

v (2 síd)

(a) pacifies, makes peace (between), reconciles: imnaisi catha etir Donnchad . . . ┐ Muircertach . . . co ro[s] sithaigh Dia, AU i 456.y . sídaígmít in macraid friseom, LU 4922 = sīthaigmit, TBC² 437 . is hé ro da sidaig . . . | for crichaib clainne Cannan, SR 5203 . sīdhaig na mórthūatha, | coisc in rīgraid rāin, Arch. iii 313 § 10 . fir domuin án turcbáil co funiud no shídaigfed da thrí findfhoclaib (of Sencha), MU² 759 . co ro shídaig Colum C. isin dáil, LB 238(c)b17 . do shiodaigh Ciaran eter na rioghaibh sin, BNnÉ 118 § 36 . síthigh gairbhshín goimh dá glór | mínigh gach moir ainmhín fhuar, Measgra D. 48.5 . do-chualamar go síodhuigh sí gach síriomadh, Aithd. D. 72.3 .

(b) makes peace (with), settles down in peace: sídhaighsit and fri Mael duin, Anecd. i 74 § 219 . go brāth nocha síodhuighfem, ML² 1164 . lucht díoghla ar a dtí ma tá, | sítheochaidh, d'aithiosg eunmhná, L. Cl. A. Buidhe 204.50 . do sidhadadar amlaidh sin they made peace on those terms, St. Ercuil 1139 . tuigthear sin ar síonaibh Dé | gur shíodhaigh sé ribh, a rí, DDána 106.19 . ro shiodhaigh Ua Ruairc ┐ Ua Raighilligh fria roile, FM iv 1092.24 .

sídaig(th)id

Cite this: eDIL s.v. sídaig(th)id or dil.ie/37451

Forms: sidaigthig

n [i,m.] (sídaigid) a peacemaker, mediator, recon- ciler : fuacarthaid ┐ forcetlaid cecha fírinde, sithaigid Dé ┐ dóine, Ísu Crist, PH 5776 . sidaigthig, 7828 . fuacarthaidh cecha maithiusa, sídhuighi (sic) Dé ┐ dáine, Lism. L. 3921 .

sídalbrat

Cite this: eDIL s.v. sídalbrat or dil.ie/37452

Forms: sidhal- brat, sithalbrat

n (quantity of i uncertain) some kind of cloak: sidhal- brat uaine `a . . . green mantle', Ériu xii 156 § 22 (TE) (sídhal-, LU 10661 ) (`long flowing', Mann. & Cust. iii 162 ). sithalbrat, Acall. 3347 v.l. (= brat, text).

1 sídamail, síthemail

Cite this: eDIL s.v. 1 sídamail, síthemail or dil.ie/37453

adj i (1 síd) fairy, wondrous : issí . . . tuc in cumhachta tṡidhamail sin dó, Cóir Anm. 26 . do dersgnaigh se don tslúagh siodamail he excelled the fairy host, Leb. Gab. 174 n. 6 . léd cheól síodhamhail, Studies 1919, 612 § 4 . ón bhuar shuaithnidh shítheamhail, TD 31.23 . mun n-óigh suirghigh sídheamhail, 39.8 . oclach . . . sainemail . . . sitha- mail, Cog. 170.20 .

2 sídamail, síthamail, síthemail

Cite this: eDIL s.v. 2 sídamail, síthamail, síthemail or dil.ie/37454

adj i (2 síd) peaceful, tranquil, peaceable, at peace; tranquillizing : at-racht Sencha . . . ┐ barocroth in craíb s.¤ Senchada, MU² 119 (cf. cráeb ṡída, s.v. 2 síd). is séim ┐ is imétrom ┐ is s.¤ in tuarascbáil, 569 . go ccraobhaibh suaithnidhe síodamhla iona lámhaibh (disciples of Sencha), CRR² 24 . Poimp Maighe . . . fer . . . sídhamail, socomairlech, CCath. 328 . smachtchain tsídhamail na haird- ríghi Etalta `the peaceful sway', 289 . ropdar srotha sidhemhla (sídamlai, v.l.) soinmecha . . . roraidhsit, Anecd. ii 72.11 . labraid sund Dia s.¤ na briathra sídamla do na hapstalu sídam- laib, PH 6763 - 4 . dogéna in coimdiu a naimtiu co mbat sithamla dó, 4015 . aitt i mbia oenta sithamail na heclaisi cechtarda, nemda ┐ talmanta, 4363 . aighthe sídheamhla ar snuadh sgoth, Measgra D. 16.43 . 'ga cendsugud do briathraib suarca sithamla, TTebe 2754 . do gharmid iodhbart shithe- mhuil dhi (of the Sacrifice of the Mass), Luc. Fid. 251.14 . Compar. síothamhla a héachta an athuair `more peaceful', TD 39.15 . Adv. batar co sidamail noco tarla etorro i Temair Lúacra imman muic Slanga, LU 3213 (H). do chonncatar in Liath Macha ┐ in Dub Sailinn co sídhamail ar urlár in glenna, Comp. Con C. 88.19 . longphorta Poimp co subhach sidamail, CCath. 3727 . cidh co sidamail no beitis o sin ammach, can cath, can coccadh, 5578 . leccim imclogh co sidhamail dó `in peace', St. Ercuil 1307 .

sídamlacht

Cite this: eDIL s.v. sídamlacht or dil.ie/37455

n [ā,f.] (2 sídamail) peaceableness : re sithamhlacht a sluagh, ┐ re samhratacht a síon `tranquility', MR 102.15 .

sídamlae

Cite this: eDIL s.v. sídamlae or dil.ie/37456

n ,f. (2 sídamail) peaceableness, tranquillity : lán do ghlaine cridhe ┐ do sithamhla, AU ii 178.4 . baidhither droch- dala tocaiter (tocabthar, v.l.) sidhamlai iar coraip ceart, Anecd. ii 74.7 .

sídamlaigid

Cite this: eDIL s.v. sídamlaigid or dil.ie/37457

v (2 sídamail) pacifies, appeases : sídamlaigt[h]er cech debaid, Rawl. B 512, fo. 67a28 . Cf. is triasin scribtuir . . . sithlaigther (leg. sithamlaigther) cech debaid, LB 251b13 .

sídán

Cite this: eDIL s.v. sídán or dil.ie/37458

n (1 síd) a small fairy hill: tre dhreich sīdāin chuirr chraebūir 'through the surface of a rounded green-branched fairy hill' Éigse viii 288 § 4 . sídhán Hog. Onom. s.v .

sidbither

Cite this: eDIL s.v. sidbither or dil.ie/37459

x see sithithir.