selbaid, selbaigid

Cite this: eDIL s.v. selbaid, selbaigid or dil.ie/37042

Forms: sealbaim, selbad, selbugad

v (selb) sealbaim, IGT Verbs § 96 .

(a) pos- sesses, holds; takes possession of, seizes : sailmthech a slūaig selbait nōib `das Heilige besitzen', Bruchst. 146 . ticid a ben- nachtnachu selbaid flaith m'athar, LU 2324 (H). PH 3644 . ro ṡelbsat in nEoraip uli, LU 30 . Tibir, robo bean co mblad; | is uaithi sin rosealbad `from her comes the title of possession', Met. Dinds. iii 432.6 . do shealbhaigetar mar thalmain duth- chusa dōib fēin hī, ZCP xiii 180.8 . ot condnaircaisi in coróin rotlín ailges ┐ accobur in tséta taitnemhaigh currosealbais duit budhéin hí, D iv 2, 57va18 . do thselbhaidur clann Lochlainn ┐ a slicht hé do comraind ┐ do tselaidhecht, O'D. 1962 ( Eg. 90, fo. 7 ). Éire níor dhúthaigh dhó soin | níor shealbhuigh í 's níor chosain, Content. v 29 . ionnus gur shealbhuigheadar Osruighe ┐ Laoighis, Keat. ii 4791 . do réir na crīche fá sanntuighthear nó fá sealbhuighthear é (of wealth), Desid. 2548 . do bhuáil Israel é lé fáobhar an chloidhimh ┐ do shealbhuidh a dhúthaidh, Num. xxi 24 . an mhuintir . . . do chífeas ┐ do sheilbheochas Dia go síor- ruidhe `shall see and possess', Donlevy 204.14 .

(b) s.¤ ar establishes oneself over, exerts authority over: ar shealbhaigh d'eachtronnchaibh ar fhinibh iocht Chobhthaigh, Aithd. D. 35.4 . lá i dTeamhraigh ag Toirrdhealbhach | do shealbhaigh ar sheinBhreaghmhach, 20.1 . port ar ar sheal- bhaigh cairt Chuinn, 16.15 . tusa mh'athair as é a dearb | gi-bé do ṡealb athaidh orm, IGT Verbs ex. 886 . do naisg Tuathal 's do shealbhaigh | ar uaislibh Banbha i dTeamhraigh, Content. xv 44 . níor ghabh Meadhbh ná Corc ná Conn | port ar nar shealbh port na bpeall, DDána 119.5 .

(c) s.¤ do assigns to, gives into the possession of: do sealbhadh an bérla teibidhe sin do Gháoidhiol mac Eitheóir ó ttá Gáoidhealg, IGT Introd. 3.19 . an chiall do shealbh orruim d'fhior, L. Cl. A. Buidhe 228.75 . ar son go sealbhuighim sibh | d'U Dh. `though I present thee to Ó D.', Studies 1919, 440 § 14 . ro shealbhaigh an gobernóir bailte an tíre dho fein, FM vi 1912.9 . 143 nuimir na cceall dá selbhaighter secht nepscoip da gac cill aca to each church of which are assigned seven bishops, Ir. MSS. Ser. i 108.21 .

Vn. selbad, selbugad.

selbaide

Cite this: eDIL s.v. selbaide or dil.ie/37043

n io,m. (selb) an owner : beiridh a sealbhaidhe a gcroiceann leis (of colts), TSh. 3874 . tréud . . . nochar mharbhadar a sealbhuidhe íad, Zech. xi 5 .

selbaigid

Cite this: eDIL s.v. selbaigid or dil.ie/37044

x see selbaid.

selbaigtheóir

Cite this: eDIL s.v. selbaigtheóir or dil.ie/37045

n i,m. an owner : a thabhairt da ṡealbhaightheoir, Triads p. 40 § 156 . See selbatóir.

selbán

Cite this: eDIL s.v. selbán or dil.ie/37046

Forms: sealbhan

n o,m. (selb) a flock : do slaigheadh ina selbánaibh iat cona mbaoi ina seilbh do sedaibh for na conairibh . . ., gl. ro sleachta a sealbain sedaigh . . ., Leb. Gab. 66.7 = sellaib sétaib, LL 5b45 , sealbaibh sedaigh, BB 24b35 , selba setaib, Lec. 274ra40 . na trí muilt ba ramhra 'san tsealbhán, GJ vii 107b17 . bhíodar ag casacht ar shealbhán d'eunachaibh, 42 . `sealbhan a multitude, drove, herd ', O'R.

selbatóir

Cite this: eDIL s.v. selbatóir or dil.ie/37047

n i,m. (selb) an owner, a holder : inní nach sealb doib féin ni sealbadoir duine eile asa nucht, O'D. 1962 ( Eg. 90, fo. 7 ). Critan mac Rete ba sealbathoir (= -tóir or -aigtheóir) do Fabur intan sin . . . ┐ is e dorat d'Feicin he, RC xii 340 § 33 . clochfuithear an damh ┐ cuirfighear fós an sealbhadóir chum báis, Exod. xxi 29 . See selbaigtheóir.

selbda

Cite this: eDIL s.v. selbda or dil.ie/37048

adj io, iā (selb): ri fossud fial, febda, find, | sid sossud, selbda, soenmind inalienable (?), SR 590 .

selbugad

Cite this: eDIL s.v. selbugad or dil.ie/37049

Forms: sealbachadh

vn. of selbaigid. sealbachadh, IGT Verbs § 106.21 .

act of possessing, obtaining possession of: rí oile nó go n-aghar, | ó bhfoighe sí a sealbhaghadh `until another king be found by whom she will be possessed', TD 27.19 . aicme a seal- bhuighthe those who possess her (viz. Ireland), Keat. Poems 1175 . go ndeachdaois ar neamh do shealbhughadh na glóire, Desid. 3323 . i ndiaidh an chonáich shaoghalta do sheal- bhughadh dhóibh, TSh. 9999 . nach diommolann Dia na saidhbhris, acht an dúil shanntach bhíos ag an duine réna sealbhughadh, 10039 . do bhéara misi dhíbh é, dá sheal- bhughadh, Lev. xx 24 . anam tuigsionach . . . lé ar ab fhéidir ē féin do shealbhughadh go síorruidhe `capable of possessing himself during all Eternity', Donlevy 8.12 .

sele

Cite this: eDIL s.v. sele or dil.ie/37050

x see 1 saile.

séle

Cite this: eDIL s.v. séle or dil.ie/37051

x see séclae.

selestar

Cite this: eDIL s.v. selestar or dil.ie/37052

x see ailestar.