seicne

Cite this: eDIL s.v. seicne or dil.ie/36889

x see sicne.

seicréit

Cite this: eDIL s.v. seicréit or dil.ie/36890

Forms: seicréde, seicréide, seicréide, secréideadha, secréid

n f.(Lat. sēcrētum) g s. seicréde, BCC 233 (234.y) . na seicréide , Rom. xvi 25 . a pl. na seicréide , BCC 62 (48.8) . secréideadha, Desid. 970 . g pl. secréid, 6792 .

(a) a secret; in ecclesiastical sense, a mystery: tucc sé eolus uadh a seicreidib na diagachta, BCC 216 (208.1) . nach ar tír amain tuc Día radarc a sheicréde fen do C.C., 233 (234.y) . d'[f]aghail dirradais a rúine ┐ seciréd a chroidhe, O'Gr. Cat. 265.21 . [d'fholach na] seicreidi nemda sacramentum Dei, Smaointe B. Chr. 499 . nach roipe fiss scēl nō sēicrēide na cloichi ag aoinneach, Fl. Earls 146.4 . mar aithnidheas mh'uile shecréid, Desid. 5764 . secréid, diamhar, Eg. Gl. 552 .

(b) Concr. a (secret) treasure: do oil ┐ do ettaigh Dia tusa . . . fri ré secht mbliadan da sheicréitt fein `out of His own secret treasure', BNnÉ 69 § 111 . do loisged hi . . . ┐ moran do sheicreidibh eile (of a cross), L. Chl. Suibhne § 18 . property (?) (see Ducange s.v. 2 secreta): ro crechsat ar bhen re seicréid Mic Diarmada don tír, ALC ii 382.11 (`all that belonged to Mac D.'s confidants').

(c) the privy parts : do cuir a edach uili de acht edach a seicreide amain, BCC 289 (306.18) .

Compd. ¤chomairlid a privy counsellor : asi secreid- chomhairled as ferr . . . agan rí a choguus, Ériu v 132 § 64 .

seicréitech

Cite this: eDIL s.v. seicréitech or dil.ie/36891

adj o, ā (seicréit)

(a) secret, hidden, mysterious : fios an ionaid seicreidigh sin, BNnÉ 124 § 74 . cindus dogeibhedh se na scela seicreidecha sin, BCC 238 (240.22) . as a faicdis glan- ruine seicreideacha Dhia, ITS xxix 193.25 . ní fhuil einí . . . seicréideach nách fuighthear a fhios, Luke xii 2 . ar dhul a steach 'na sheómra shecréideach, Desid. 5883 . Adv. taissel- buis in t-athoir remrāite an gcloich go sēcrēidech onōrach don airdespog `with reverence and in secret', Fl. Earls 144.3 . smuain co seicreidech intuere, Smaointe B. Chr. 278 . labhruim ris go hinmhedhónach seicréidech, Parrth. Anma 374.16 .

(b) boill shecrēitecha the privy parts : an té loitthear iona chlochuibh nó a ngearthar a bhoill sheicréideacha de, Deut. xxiii 1 .

seicréitige

Cite this: eDIL s.v. seicréitige or dil.ie/36892

n ,f. (seicréitech) secrecy : gu n-aithnighionn gach easláinte dhá seicréidighe dá mbí sna daoinibh, Desid. 5294 .

seict

Cite this: eDIL s.v. seict or dil.ie/36893

Forms: seacta, seicte

n (Eng. or Romance loan-word) n pl. na seacta , Desid. 4268 . na seicte , Mac Aingil 470.1 .

a sect : as iad so . . . as absttola . . . do sheactoibh Lútéir ┐ Chailbhín, Desid. 3822 . don tsheict sheineiriceadh dá ngoirthí Manichei, 4168 . gach seict díobh ag damnughadh cháich eile uile go hifriond, Mac Aingil 470.7 . ag leanmhuin sheict Mhahomhet, O'Hussey T.C. 263.12 .

séidid

Cite this: eDIL s.v. séidid or dil.ie/36894

x see séitid.

seidimin

Cite this: eDIL s.v. seidimin or dil.ie/36895

Forms: sedimen

n (Eng. or Romance loan-word) sedimen : seidimin remur omh ` deposit ', Rosa Ang. 326.15 . sedimen, 23 K 42, 62.12 .

1 séig

Cite this: eDIL s.v. 1 séig or dil.ie/36896

Forms: séig, séigh, tsega, séga, segi

n i,m. and f. n s. in séig , Met. Dinds iii 84. 18 . séigh seang, L. Cl. A. Buidhe 276.115 . g s. in tsega , LU 1347 (H). But cf.: g s. inna séga , LU 1349 (H). ségae, 1354 (H). segi mori, 1323 (H) (? leg. mora).

a hawk, a bird of the hawk kind: s.¤ gl. uultur, Sg. 65b1 . seig .i. seboc, . . . tri heoin . . . ní aile fer tire cuit inntu: mindta, corr, seig .i. seboc .i. foxla orcu ┐ cerca, O'Dav. 1480 . am seg for aill, Leb. Gab. 264.1 (glossed: as seabhac úas aill me ar glice ┐ aithe ┐ nert). a crobaib ségae, LU 1354 (H). iarsin dosnic (sic leg.) seigh mar don muir, Anecd. i 70 § 176 (ICM). ras leic fort feib ras leíc seíg for mintu, TBC 3792 = amail tét seabac fo mionnta, v.l. (Stowe). aicme bethi: besan, lachu, faelinn, segh, naescu, Auraic. 5693 (a list in Ēnogam). erreg .i. eirr-seg, ar is hē is tresam di segib, O'Mulc. 410 .

Applied as a laudatory term to a warrior: sēig a marbtha (i.e. Cú Chulainn), Ériu ii 30.4 (rhetoric). seig (segh, v.l.) foltfinn Ferna, IT iii 74 § 34 . in s.¤ sidmer slúaig, Met. Dinds. iii 84.18 . a ua Seain, a sh.¤ sealga, L. Cl. A. Buidhe 280.45 .

? 2 séig

Cite this: eDIL s.v. ? 2 séig or dil.ie/36897

mic Aodha Athlamhan an t-óg, | mheic Flaith- bheartaigh na bhfíorród, | 'sgach gleóghal suasan go séigh, | dá leómhan uasal iaidséin, L. Cl. A. Buidhe 275.91 . Perhaps a form of the demonstrative pronoun. Cf. séin, seic, sidéin.

séigéne

Cite this: eDIL s.v. séigéne or dil.ie/36898

n (1 séig) a small hawk : séighéne .i. seabhcán, O'Cl. s.v. séigh. cech deidbli fil i mbērlae is -ān nō -ēne dofūarusccaib, ut est . . . segēne, Corm. Y 1301 .

seigléir

Cite this: eDIL s.v. seigléir or dil.ie/36899

Forms: seighleóir

n [i,m.] (AN jailer Risk 618 ) seighleóir, IGT Decl. § 50.16 .

a gaoler : adubart-sa risin seighler beth co maith ris, ZCP vi 76.7 . in seighleir, Fier. 88 . dá gach ghlas ós sé as seighleoir (of God), DDána 63.10 . is é an séighleóir sgaoileas amach é agus osglas an glas bhíos air . . . dorinne Dia séighleóiridhe de na sagartaibh, Eochairsg. 78.2 - 4 . gan congnamh an tséigh- leóra, 11 .