prinsipail

Cite this: eDIL s.v. prinsipail or dil.ie/34575

n f. (Eng. loan-word)

(a) principal, capital sum (of money); aiseóguidh sé go hiomlán ina phrinnsipail he shall restore it . . . in its principal, Levit. vi 5 .

(b) principle, rule of conduct : as d'ar gceudphrinsiopaluibh, nach eidir, etc., Luc. Fid. 226.15 . prinseapáil, prionsapáil, P. O'C.

prinsipálta

Cite this: eDIL s.v. prinsipálta or dil.ie/34576

adj io, iā. principal, chief : an eaglais ba prionnsiopálta san ríoghacht, Keat. iii 308 . na sochair phrinsiopálta, TSh. 9090 . na ceithre comhartha phrinsipálta, O'Hussey TC 33.13 . da cethre puncaibh prionsiopailte, Parrth. Anma 401.3 . go bhfuil árdfhlaitheas . . . go prionsapálta ag an bPápa, Eo- chairsg. 7.8 . ceithri ranna prionncipālta Celtica i 164.46 . do rūnaibh dorcha prinncipálta in chreidimh 167.166 .

prinsipáltacht

Cite this: eDIL s.v. prinsipáltacht or dil.ie/34577

n f. predominance, pre-eminence : Lios Mór, agá mbiaidh tighearnas ┐ prinsiopáltacht mhór, ITS xvi 76.3 .

prióir

Cite this: eDIL s.v. prióir or dil.ie/34578

Forms: príóir, prioir

n i,m. (Lat. prior) príóir (g s. -óir, -óra, -órach), IGT Dec. § 50.9 . A prior (of a monastery): prioir, BNnÉ 297.9 . prioir Daiminnsi, AU iii 476.18 . mac an priora moir, ib. 19 . In wider sense: beir ad prioir ar bochtaibh na cathrach prior of the beggars, ZCP vi 291.26 . Cf. banprioir, gl. priorissa, Ir. Gl. 23 .

prísún

Cite this: eDIL s.v. prísún or dil.ie/34579

Forms: prísún, brísún

n o,m. (Mid. Eng. prisun, -oun) a prison . prísún brísún (g s. -ún, úin), IGT Dec. § 35.9 . san bríosún, ex. 945 . carcair, príosún, daingean, Eg. Gl. 113 . in corp pecthach mar prisun, Arch. iii 240 § 38 . cor chuirset hi prísún he, PH 7352 . bliadhain i mbríosún, Dán Dé xi 26 . o pein ┐ o pennaid in prisuin, ZCP vi 286.18 . ar lar in prisun, 287.11 . dóirrse an phríosuin, Acts v v 19 . a prísúnaib teinntidhi na pían (of hell), Ériu ii 144 y . prío- sún peannaideach purgadóra, TSh. 4153 . i bpríosún na n- aithreach Limbus patrum, Eochairsg. 64.15 .

prísúnach

Cite this: eDIL s.v. prísúnach or dil.ie/34580

n o,m. a prisoner : an príosúnach Pól, Acts xxiii 18 . dona príosúnchuibh, xvi 25 . cuairt ag priosúnachaibh, Parrth. an Anma 225.6 . Isa. xx 4 .

prísúnda

Cite this: eDIL s.v. prísúnda or dil.ie/34581

adj io, iā. prison-like : beatha phrísúnta, IGT Dec. ex. 908 (brísúnda v.l.).

priu

Cite this: eDIL s.v. priu or dil.ie/34582

n (< Lat. priv-atus? see Ped. i 191 ) private parts, pudenda ? feam .i. priu, gl. mentula, Ir. Gl. 97 .

priuiléid

Cite this: eDIL s.v. priuiléid or dil.ie/34583

x see pribiléid.

? proaitse

Cite this: eDIL s.v. ? proaitse or dil.ie/34584

n m. a provost : proaitsi Oile Find, FM iv 1004.17 .

procatóir

Cite this: eDIL s.v. procatóir or dil.ie/34585

Forms: procuttoir, procutóir, phrocatóra, phrocuttóra

n i,m. (Lat. procurator but see Éigse xi 25-26 ) a procurator : pro- cadóir na cathrach (= οἰκονόμος), Rom. xvi 23 . tre phrocadoir Smaointe B. Chr. 716 . The procurator or caterer of a monastery: procadoir mhainistreach Dauit, BNnÉ 208.5 . procuttoir, 60 § 77 . procutóir, ib. § 79 . g s. an phrocatóra , ib. § 78 . an phrocuttóra , 70 § 117 . banphrócadóir don mhainistir Desid. 888 . banphrócodóir mhainistreach 1201 . A proctor (in law): an prócadóir ┐ an t-adhuocáid, Mac Aingil 166.4 .