prímit

Cite this: eDIL s.v. prímit or dil.ie/34570

n f. (Lat. primitiae) generally used in pl.; the sing. is prob. a secondary formation. First-fruits: primit .i. in cre- dendo in Assia, gl. primitius Asiae, Wb. 7b10 . it primiti .i. nomen plurale, is primit som, gl. primitiae (of Christ), 13b24 . primiti a clainde ┐ primiti a torud, Ml. 99b5 . dechmada ┐ primiti ┐ almsana, Laws i 50.27 . Cf. O'Dav. 136 . dobertís dechmada ┐ prímite, PH 6013 . Lism.L. 1857 . As n-st.: ba hiat sin cét-asccada na ngennti do Dia ┐ a prímitin ar tús, LB 138b32 . ar cenn almsan ┐ primidhin, SG 87.31 . Dental stem: dechmhadh ┐ prīmhidedha do dhīl Celtica i 181.655 . (Fig.) caíntir co mmór in primit sin testá for Grécu (i.e. the first loss in- curred by the Greeks), LL 232a21 = TTr. 1100 . In Met. Dinds. i 20.98 : ar prímit áille, read prím-áit chief place, see v 284 s.v.

prímlach

Cite this: eDIL s.v. prímlach or dil.ie/34571

n m. a hero-warrior ? priomhlach .i. priomhláoch, O'Cl. See prím-.

prinnsa

Cite this: eDIL s.v. prinnsa or dil.ie/34572

Forms: prinnsaighi, prionnsaidhe, prionnsadha

n m. (Eng. or Romance loan-word) a prince : do bi se 'na prinnsa ar an Asia mBic, Fél. 52.13 . righ no prinnsa, ZCP vi 81 z . ingen prinnsa, Maund. 47 . pl. prinnsaighi, Fl. Earls 148 z . go n-imat prinnsaidhe, 190.6 . prionnsaidhe, TSh. 5568 (= prin- cipes). prionnsadha, 69 . comhairligh na bprionnsadh, 70 . prionnsuidhe Phárao, Gen. xii 15 . ré prionnsadhuibh na sagart, Mac Aingil 276.2 . Of a woman: do lathair an prionnsa Elisabeth, FM v 1810 x , cf. vi 2264.8 .

prinnsacht

Cite this: eDIL s.v. prinnsacht or dil.ie/34573

n f. princedom, dominion : prinnsocht na peine, Aisl. Tund. 135 § 7 .

prinnsamail

Cite this: eDIL s.v. prinnsamail or dil.ie/34574

adj i. princely : ar phíoláidibh prionnsamhla, Keat. i 54.11 .

prinsipail

Cite this: eDIL s.v. prinsipail or dil.ie/34575

n f. (Eng. loan-word)

(a) principal, capital sum (of money); aiseóguidh sé go hiomlán ina phrinnsipail he shall restore it . . . in its principal, Levit. vi 5 .

(b) principle, rule of conduct : as d'ar gceudphrinsiopaluibh, nach eidir, etc., Luc. Fid. 226.15 . prinseapáil, prionsapáil, P. O'C.

prinsipálta

Cite this: eDIL s.v. prinsipálta or dil.ie/34576

adj io, iā. principal, chief : an eaglais ba prionnsiopálta san ríoghacht, Keat. iii 308 . na sochair phrinsiopálta, TSh. 9090 . na ceithre comhartha phrinsipálta, O'Hussey TC 33.13 . da cethre puncaibh prionsiopailte, Parrth. Anma 401.3 . go bhfuil árdfhlaitheas . . . go prionsapálta ag an bPápa, Eo- chairsg. 7.8 . ceithri ranna prionncipālta Celtica i 164.46 . do rūnaibh dorcha prinncipálta in chreidimh 167.166 .

prinsipáltacht

Cite this: eDIL s.v. prinsipáltacht or dil.ie/34577

n f. predominance, pre-eminence : Lios Mór, agá mbiaidh tighearnas ┐ prinsiopáltacht mhór, ITS xvi 76.3 .

prióir

Cite this: eDIL s.v. prióir or dil.ie/34578

Forms: príóir, prioir

n i,m. (Lat. prior) príóir (g s. -óir, -óra, -órach), IGT Dec. § 50.9 . A prior (of a monastery): prioir, BNnÉ 297.9 . prioir Daiminnsi, AU iii 476.18 . mac an priora moir, ib. 19 . In wider sense: beir ad prioir ar bochtaibh na cathrach prior of the beggars, ZCP vi 291.26 . Cf. banprioir, gl. priorissa, Ir. Gl. 23 .

prísún

Cite this: eDIL s.v. prísún or dil.ie/34579

Forms: prísún, brísún

n o,m. (Mid. Eng. prisun, -oun) a prison . prísún brísún (g s. -ún, úin), IGT Dec. § 35.9 . san bríosún, ex. 945 . carcair, príosún, daingean, Eg. Gl. 113 . in corp pecthach mar prisun, Arch. iii 240 § 38 . cor chuirset hi prísún he, PH 7352 . bliadhain i mbríosún, Dán Dé xi 26 . o pein ┐ o pennaid in prisuin, ZCP vi 286.18 . ar lar in prisun, 287.11 . dóirrse an phríosuin, Acts v v 19 . a prísúnaib teinntidhi na pían (of hell), Ériu ii 144 y . prío- sún peannaideach purgadóra, TSh. 4153 . i bpríosún na n- aithreach Limbus patrum, Eochairsg. 64.15 .

prísúnach

Cite this: eDIL s.v. prísúnach or dil.ie/34580

n o,m. a prisoner : an príosúnach Pól, Acts xxiii 18 . dona príosúnchuibh, xvi 25 . cuairt ag priosúnachaibh, Parrth. an Anma 225.6 . Isa. xx 4 .