prímáid

Cite this: eDIL s.v. prímáid or dil.ie/34563

n m. (Lat. primatus) a primate (eccles.): láncuairt coicidh Connacht . . . la Gilla mac Liac comarba Patraic, idon la primaith Erenn, AU ii 172.22 . príomháidh Éireann, Keat. ii 814 . comhorba Pattraic ┐ príomhaidh na hEreann, FM iii 126.16 . primfaidh Eirenn, ALC i 148.14 (a popular etymology, cf. fáith?). on bpriomhfaidh protusdant, MS. Mat. 549.25 (preface of the Réim Ríoghraidhe, A.D. 1630).

prímaidecht

Cite this: eDIL s.v. prímaidecht or dil.ie/34564

Forms: primaidhecht, prímaidecht

n f. primacy (eccles.): primáitecht Erenn, ALC i 262.9 , 11 . im phriomhaidhecht Arda Macha, FM i 436.21 . ? primaidhecht, gl. Anchises, Ir. Gl. 354 (Stokes suggests prímaidecht `prime tutorship').

prímamail

Cite this: eDIL s.v. prímamail or dil.ie/34565

adj i. primary, original : do plannduigheadh go prío- mhamhuil an naomheagluis le Críost, Eochairsg. 2.31 .

prímda(e)

Cite this: eDIL s.v. prímda(e) or dil.ie/34566

adj io, iā. foremost, principal, pre-eminent : primda .i. aireagda, Lec. Gl. 65 , cf. 65 M . la Patricc prímde, Thes. ii 326.3 = Hy. iv 9 (prímda, primdu, primhdhai v.l.). baithes Pátraic prímdae, Fel. Ap. 5 . Pól prímdae, ib. Ep. 247 . Par- tholón prímda, LL 5b21 = priomda `P. the primaeval' (?), Leb. Gab. i 60.17 . búnad prímda `a pre-eminent stock', Thes. ii 295.14 ( SP v 13 ). in ri scaras goí fri fír . . . ruc breith primda for Saol a consummate (? notable) judgement, SR 6508 . flaithius primhda na Pers `primary' (?), CCath. 9 . dona secht n-aisti bprimda na filidhechta principal metres, Auraic. 4874 . batar primhda airm in [leg. na] rígh ro batar remibh (i.e. victorious?), BB 494a14 = IT ii2 99.10 .

prímdacht

Cite this: eDIL s.v. prímdacht or dil.ie/34567

n f. primacy, superiority : ni rabi da cinib fer talman rasessad cutrumus fri Grecu . . . ar primdacht a popul, LL 217b45 TTr. 65 ). fath ara cuirther primhdhacht i lleith na tri mberla sin why superiority is assigned to these three languages, Auraic. 162 . priomhadhacht Peadar, Luc. Fid. 263.10 .

prímedach

Cite this: eDIL s.v. prímedach or dil.ie/34568

adj o, ā. (< prím on analogy of dechmadach ?) a payer of first-fruits? ba dechmadach primedach `pay tithes and first- fruits', Ériu ii 172 § 3 .

primidil

Cite this: eDIL s.v. primidil or dil.ie/34569

n f. (mod. Ir.) first-fruits, firstlings (coll.): primidil na mbeathach, Levit. xxvii 26 . le p.¤ h'uile bhisigh, Prov. iii 9 .

prímit

Cite this: eDIL s.v. prímit or dil.ie/34570

n f. (Lat. primitiae) generally used in pl.; the sing. is prob. a secondary formation. First-fruits: primit .i. in cre- dendo in Assia, gl. primitius Asiae, Wb. 7b10 . it primiti .i. nomen plurale, is primit som, gl. primitiae (of Christ), 13b24 . primiti a clainde ┐ primiti a torud, Ml. 99b5 . dechmada ┐ primiti ┐ almsana, Laws i 50.27 . Cf. O'Dav. 136 . dobertís dechmada ┐ prímite, PH 6013 . Lism.L. 1857 . As n-st.: ba hiat sin cét-asccada na ngennti do Dia ┐ a prímitin ar tús, LB 138b32 . ar cenn almsan ┐ primidhin, SG 87.31 . Dental stem: dechmhadh ┐ prīmhidedha do dhīl Celtica i 181.655 . (Fig.) caíntir co mmór in primit sin testá for Grécu (i.e. the first loss in- curred by the Greeks), LL 232a21 = TTr. 1100 . In Met. Dinds. i 20.98 : ar prímit áille, read prím-áit chief place, see v 284 s.v.

prímlach

Cite this: eDIL s.v. prímlach or dil.ie/34571

n m. a hero-warrior ? priomhlach .i. priomhláoch, O'Cl. See prím-.

prinnsa

Cite this: eDIL s.v. prinnsa or dil.ie/34572

Forms: prinnsaighi, prionnsaidhe, prionnsadha

n m. (Eng. or Romance loan-word) a prince : do bi se 'na prinnsa ar an Asia mBic, Fél. 52.13 . righ no prinnsa, ZCP vi 81 z . ingen prinnsa, Maund. 47 . pl. prinnsaighi, Fl. Earls 148 z . go n-imat prinnsaidhe, 190.6 . prionnsaidhe, TSh. 5568 (= prin- cipes). prionnsadha, 69 . comhairligh na bprionnsadh, 70 . prionnsuidhe Phárao, Gen. xii 15 . ré prionnsadhuibh na sagart, Mac Aingil 276.2 . Of a woman: do lathair an prionnsa Elisabeth, FM v 1810 x , cf. vi 2264.8 .

prinnsacht

Cite this: eDIL s.v. prinnsacht or dil.ie/34573

n f. princedom, dominion : prinnsocht na peine, Aisl. Tund. 135 § 7 .