méthrad

Cite this: eDIL s.v. méthrad or dil.ie/32110

Forms: méithred, methrad

n o, m., (méth) also with palatal stem, méithred. Fat, grease: ping[u]edo .i. methrad , RC ix 240. an feoil ┐ an méathradh ro caithsiot, TFrag. 124.4 . gabaid for ongad- comailt a cuirp do ola . . . ┐ do methrad, CCath. 2935. braisech . . . gan ionmar gan méthradh, Mart. Don. June 9 (p. 164) . an meithreadh no an bhlonnach, R.I.A. 23 K 42, 102b3 . anbruithi a n-ingnais methraig, R.I.A. 23 P 10³ 69b7 . Rosa Ang. 78.3 .

methrud, methrad

Cite this: eDIL s.v. methrud, methrad or dil.ie/32111

n brisfid cath Locha Da C. la iár m.¤ ṁBervhae, ZCP xii 238 § 63 (Baile in Scáil).

methus

Cite this: eDIL s.v. methus or dil.ie/32112

x see methas.

metista

Cite this: eDIL s.v. metista or dil.ie/32113

n (? Lat. methystos) amethyst: cuid dibh na nor ┐ in blodh eile do metista Celtica ii 126.184 . See also ametis.

métlánach

Cite this: eDIL s.v. métlánach or dil.ie/32114

adj (métal) pot-bellied (?): a Domnaill … bodurmétlánaig 'o Domnall … harsh and pot-bellied' EIS 148 § 40 .

métra

Cite this: eDIL s.v. métra or dil.ie/32115

n (OF maistre Risk 636 ) master: Metra Seoan O Findachta do toga dochum na hespocoiti cetna iar sin 'Master Seoan Ó Finnachta was then elected to this same bishopric' Ann. Conn. 260 (s.a. 1326.5).

metrapoil

Cite this: eDIL s.v. metrapoil or dil.ie/32116

Forms: metropoil, metrapoil, -puil

n f. (Lat. metropolis) a metropolis, a mother-city: gl. metropolis, Ml. 106d6 . metropoil [metrapoil, -puil v.l.] ind Eoin (i.e. Jerusalem), Fél. Aug. 2. cādus cathrach metrapoile metropolitan city, PH 46.

metrapolitan

Cite this: eDIL s.v. metrapolitan or dil.ie/32117

n m. (= Lat. metropolitanus) a metropolitan (bishop): m.¤ na primchathrach, PH 189. g s. i fiadnaise hin fireoin metrapolitan, 244 .

métugad

Cite this: eDIL s.v. métugad or dil.ie/32118

Forms: médaighthi

n m. vn. of métaigid. Increasing, enlarging: etargaire mete i mmetugud .i. mor ┐ moo ┐ moosom, Auraic. 658. tormach ┐ metugud cecha péni, PH 4339. dognit . . . métughadh onora . . . don sepel, Fl. Earls 130.1 . robadh méducchadh anma ┐ onóra don Iustis, FM vi 2258.6 . do mhéadughadh a shaidhbhriosa, Prov. xxii 16. g s. nochan fuil dethbir . . . médaighthi nā laighdithi d'innili increase or decrease of cattle, Laws iv 84.8 Comm. ádhbuir métaighthi rising, swelling (of a river), CCath. 448. adhbar médaighthi menman, 1313 . Transf. exalting, extolling, promoting: dligitt . . . Druim L. do mhétucchad ┐ do mor-onoruccadh, BNnÉ 244 § 194. mac moghaidh do mhéadughadh, Keat. ii 5261. fer medaighthe neimhedh eccailsi ┐ ealadhan, FM vi 1908.8 .

metuir(e)

Cite this: eDIL s.v. metuir(e) or dil.ie/32119

n a duct or channel? apoplexia .i. dúnadh metuiredh ┐ sligi na hincind[i] `obstruction of the brain ducts and pas- sages', O'Gr. Cat. 187.28.

Cite this: eDIL s.v. mí or dil.ie/32120

Forms: mí, mís, mís, mís, mís, mí, mí, mí, mís, misa, mís, mí, mís, mí, mí, mí, mhís, mhí, aonmhís, mísa, mí, mís, mis

n s, m., in Old and Mid.Ir. and later also f. n s. in mí , Thes. ii 17.34 ( Ber. 32b5 ). d s. isin mís , 39.26 . a s. mís, SC 39. Laws ii 104.30 . g s. cech mís , Ml. 102c9 . caich mís , Thes. ii 19.34 ( Bcr. 32c7 ). n du. in da mí , Laws iv 88.24 . a du. frisin da mí deac, Thes. ii 33.24 . g du. co cenn da mí , ib. 25 . n p. trí mís deacc, ib. 18 . secht misa , Laws iv 38.20 . g p. mís, Thes. ii 30.33 , 34 . In PH 276 d s. mí occurs, but mís 2574 , 3517 . Later n a p. sometimes mí: secht mí , MacCarthy 300.2 ( BB 12b ). mí f., IGT Decl. § 97. d s. san mhís mairbh, ib. ex. 1758 (san mhí mharbh, incorrect). g s. aonmhís, ex. 1765 . pl. naí mísa , ex. 1759 .

A month: mí (gl. September, October), Ir. Gl. 1050 , 1051 . mí Mái, Fél. May 31. i mmis Enáir, SR 234. mi air .i. mí marta . . . mí iul ┐ mí buana .i. mi medhóin an foghmair, O'Dav. 1249. isin mís medonaig ind fogomair, LU 2951 ( SG 234 ). mí sílta(i) 'the month of sowing (= Spring?) ' Críth G. 538 , ZCP xxxii 80 . asberar secht misa fri samfuacht, Laws iv 38.20 . fri trí mísaib mórgemrid, Met. Dinds. iii 370. mí is rathe is bliadain, SC 29. co cend coicthigis for mís (i.e. six weeks), CRR 11. mí aescai lunar month, Thes. ii 10.4 . laa mis grene solar month, SR 265. laithe na mís ṅgréine, Fél. Prol. 321. cend maic mís of a month-old child, TBC² 1938. hi cind teora mís, PH 7217. go forcinn na missa sin, Fl. Earls 134.17 . a ndeireadh mí Iuil ┐ na mísand ana diaigh, O'Gr. Cat. 301.11. Advl. acc. of dura- tion: anais mís ina farrad, SC 39. batar secht mís for bliadain isin inad sin, PH 1914. Rarely dat.: ro boí noí misaib im áin, BColm. 16.22 . Advl. g s. cacha mis every month, monthly , Laws ii 390.14 , PH 336. dia mís (this) day month, a month hence: día mís ind dardaoin dognitir once a month on a Thurs- day, Mon. Tall. § 27. co tí . . . día míos that day month, ib. luid iarum dia mís da acallaim Fheradaig, LL 287a41 .