1 líag

Cite this: eDIL s.v. 1 líag or dil.ie/30117

x see 1 lía.

2 líag

Cite this: eDIL s.v. 2 líag or dil.ie/30118

x see 2 líach.

líagach

Cite this: eDIL s.v. líagach or dil.ie/30119

x see lígach.

1 líagán

Cite this: eDIL s.v. 1 líagán or dil.ie/30120

Forms: liadhan

n [o, m.] (2 líach) trowel: liadhan, O'Don. Suppl. See Dinn.

2 líagán

Cite this: eDIL s.v. 2 líagán or dil.ie/30121

x see líacán.

líagánach

Cite this: eDIL s.v. líagánach or dil.ie/30122

adj o, ā (líacán) stony . In n. loc.: go headan an Bhuaile Líaganaigh, Celtica v 179 § 4 .

líagdelg

Cite this: eDIL s.v. líagdelg or dil.ie/30123

x see 1 lía.

? líagmaire

Cite this: eDIL s.v. ? líagmaire or dil.ie/30124

ind Lussán meic Aeda Ainmerech / faicebthair ac Laignib in l.¤ , RC xiii 78.4 ( SG 377.21 ).

1 líaig

Cite this: eDIL s.v. 1 líaig or dil.ie/30125

Forms: lieig, liag, lego, lega, liaig, leigi, legi, legai, leaga, lega, legha, legi, leigi, leagha, lega, leagha, legib, leaghaibh, legaib, leigib

n i, m. Earlier lieig, later also liag. Orig. dissyll. Ériu xxxv 200 . Monosyll., LU 3555 and in classical verse. g s. lego, Críth Gabl. 49 , 56 , 59 . Auraic. 4287. lega, TFerbe 318 . Auraic. 1191 . 5561 . d s. liaig, Laws v 308.19 . n pl. leigi, TBC² 2770 , 2778 . legi, Laws v 90.26 Comm . legai, Ir. Texts i 20.25 . leaga, TBC St. 3559. lega, PH 377. legha, ZCP viii 105.20 . a pl. legi, LU 5541. leigi, TBC² 2773. leagha, TBC St. 3557. g pl. lega, Met. Dinds. iv 184.18 . leagha, TBC St. 3574. legad Celtica ii 70.16 . d pl. legib, Ml. 107d5 . TBC 4273. leaghaibh, 5507 . legaib, Auraic. 4288. leigib, 5561 . IGT Decl. § 41.

Leech, doctor, physician .

(a) In strict sense: hua legib corp gl. a medicis, Ml. 107d5 . huasallieig gl. archiater, BCr. 35a1 . medicus .i. liaigh, Corm. Y 889 . daernemed tra, saeir ┐ gobaind . . . ┐ legi, Laws v 90.20 . a reir lega `by a leech's direction', BCrólige 49 . frebuith réir lego, Críth Gabl. 59. ní dlegait . . . leige . . . acht biathad cethrair doibh, Laws v 94.20 . ocht codaib deg legha do rime sunn do liagh, O'C. 1828 ( 23 Q 6, 47b ). ceathra ba ┐ samaisc cuid leaga a croligi bais o rigaibh cona comgradaib, O'C. 309.17 ( H.3.18, 170 ). is uime do ratad a roga lega don duine and sin, uair nochar uirdned liaig urdalta isin crích, O'D. 1582 ( H. 5. 15, 7b ). leighes in ruip, gurub edh dech do liagh ara leigheas, O'D. 2416 ( Rawl. B 506 fo. 53d ). aithgabail lega, Laws ii 118.z . sai legha `skilled leech', BCrólige 14 n.1 . fuil midaig techta .i. fuil ferus in liadh dligthech, Laws v 146.12 Comm . aon bhuachaill legha `one young physician', FM vi 1956.x . l.¤ coitcenn, O'Don. 2365 ( Rawl. B 506, 43b . `tribal doctor', Plummer MS. notes). dobreth F. l.¤ Echdach día imcaisiu, LU 10732 ( TE 8 ). na da idan marbhtha duine nád ícat lege, LU 10734 ( TE 8 ). conattacht C . . . liaig aile . . . da ícc ┐ [d]a leges, TBC 4288. In phr.: nir bo lám lega la M. (i.e. he was slaying his enemies mercilessly), TFerbe 318 . liaigh luchair laimderg, BCC 332 . cin leagha ó's ag lúadh na leagh / trúagh más eadh fa-dera a dul, IGT Decl. ex. 1138 . legha ┐ fisicceda, Grail 3465 . tucait na legha dia saidhe, 3494 . tigid leagha dá chomhfhurtacht, TSh. 4398 . ní ḟuil ríachdanus an leagha ar na dáoinibh slána, Luke v 31 . Lucas an liáigh grádhach, Col. iv 14 . dúthracht an leaccha, Beatha S.F. 2256 . gan neart ag liaigh na ag doctúir furtachd air, Parrth. Anma 5985 . 's tú i ngéibhionn péine gan íoc-luibh leágha, Keat. Poems 574 . ag an liaig bhios fios créad an ní dhéanadh sochar nó dochar don othar, Párl. na mB. 746 .

Name of well at Tara, whence the proverb: ni taet a laeg go líaigh, Dinds. 10 ( RC xv 281 ).

(b) Fig. spiritual physician, adviser, healer . Of God or Christ: tú liaigh na hanma d'aire / is liaigh cabhra na cneidhe, Dán Dé vii 20 . liaig cuirp ┐ anma cech oen, PH 5396 . do tanic in liaig .i. Crist, 6768 . ó do fhás liaigh d'ár gcabhair, Ériu i 91 § 40 . mairg bias isin mbriaidh mbrisc-sin, / romisc- nidh liaigh in loc-sain (of those doomed to hell), ZCP vi 265. 15 . d'admháil a locht / liaigh na hanma do b'ionnsaighthe, PBocht 6.10 . liaigh grás do chách é ar an aindligheadh, Aithd. D. 76.15 . mur atá légha ag na corpaibh, légha eile d'órdúghadh do shlánoghadh na n-anmann, Mac Aingil 1894 . ag triall chuice mar easslán go líaigh na beathadh, Parrth. Anma 4862.

Of saints: boe lig (liag, liaidh, v.l., leg. liaig) la cride cach ecnada .i. ro bo liaigh lessaigthi cride, ACC 81 . Sint Aibhisdin do b'é a liaigh, DDána 59.33 . cneadha anma cneadha colla / leagha cabhra orra iad (of SS. Peter and Paul), PBocht 26.14 . fulang dochair dhúinn 'n-a dhiadh / do mhúin ar liaigh othair Eoin, 27.9 .

Of chieftain comforter, restorer : a liaigh díochuir doimh- eanma, L. Cl. A. Buidhe 123.82 . senráith gille . . . / liaigh a haithleighis Énrí, 183.92 .

Compd. ¤gáes medical skill : nert liaig-gaoisi, TBC 5505 = nertliaig gaoisi, TBC St. 4511 (leg. nertlia? Ed.).

? 2 líaig

Cite this: eDIL s.v. ? 2 líaig or dil.ie/30126

ind ni maith ar labair i lliaigh / faghail ar siair Domnaill Duibh, IGT Met. Faults § 43.

líairne

Cite this: eDIL s.v. líairne or dil.ie/30127

ind fear meanmach . . . nár ghrádhuigh liairne `who loathed a lazy lounger', Ó Bruad. i 128 § 15.