leigesamail

Cite this: eDIL s.v. leigesamail or dil.ie/29784

adj i (leiges) medicinal, healing : mí leigheasamhail (of the space of time between the appearance of one new moon and the next), Corp. Astron. 10.19 . in drong so d'oileamhain le biadh leighiseamail (medicinalem), Reg. San. 17.26 .

léigint

Cite this: eDIL s.v. léigint or dil.ie/29785

n f. (Engl. or Rom. loanword) legend: 'na Leighindtib fen (of Colum Cille), BCC 442.7 (§ 409) . do réir mar adeir an tseanl.¤ , Beatha S.F. 131 . do réir mar atā sgrīobhtha a seanl. San Ph., 121 .

léigión

Cite this: eDIL s.v. léigión or dil.ie/29786

Forms: legeon, légión, léghióin, legiona

n (-e- orig. short, see Ält. Ir. Dicht. below. -g- later unlen.) (Lat. legio) (n pl. legeon, SR 763. légión, PH 3913. léghióin, CCath. 1805. legiona, 4867 .

Legion, large body of soldiers (= 10,000, SR 762 ; Aisl. Tund. 96.24 ): lainnech legiōn, Ält. Ir. Dicht. i 41 § 28 (:Elpiōn) = lainech legeōin, Corp. Gen. 3.16 . do leigeonaibh, Blathm. 302 . bat lir legeoin a tréda, Leb. Gab. 122.10 = legion, LL 774 (:Sémión); leighion, BB 28by . deich mili in legeón, SR 762 . da legion da slogaib, CCath. 2587 . dá légion déc do ainglib, PH 3121 . leigeon ┐ mile do demnaib, Acall. 5403 . do bí légeon d'ainglib ós a chinn, 3974 . Lux- cifer cona léogeónaib aingel, RC xxiv 384.10 . ilimat do lēgiōnoibh aingel, Fl. Earls 118.5 . léigion do shluagh armtha, Keat. ii 6064 . léigión deamhan, Mac Aingil² 906 .

leigisid

Cite this: eDIL s.v. leigisid or dil.ie/29787

v (leiges) cures, heals : is me rot-ic (.i. rot-leghis), Arch. iii 10.25 . do leigisfinn mórán do pheacachaibh óna bpeacadhaibh, BNnÉ 13 n. 21 . ro leigisedh an ola sin gach aicid, 17 n. 24 . is dearbh dá maireadh Dian Céacht / nach leigheósadh créacht mo chnis, Dánta Gr. 53.4 . ro geall co leigesad fria rē n-athgairit é (of a wound), Grail 905 . muna leigister le sgiursi Dia abus tu, Smaointe B. Chr. 926 . is tu fein loitis ┐ leighisis, ITS xxix 214.9 . co leigisind carpung- culus, Rosa Ang. 210.z . do leighised Namán . . . ona lubra, Maund. 96 . leighisi[d] cach uile galur, 147 . pian na gcloch . . . / Stephan 's a lucht do leighis, PBocht 16.30 . a líaigh, leighis tú féin, Luke iv 23 . ar a leigheōstaoi iad go spiorad- ālta, Mac Aingil² 1886 . mar do leighis Críost an dall, TSh. 194 . an tan lingeas neimh nathrachda an pheacaidh san anam, go leighistear lé crithir do chuimhne an bháis é, 7679 .

1 leigiste

Cite this: eDIL s.v. 1 leigiste or dil.ie/29788

part. of leigisid. cured, healed : do b'fhēidir do'n bhás teacht sul do bheadh sé leighiste, ZCP iv 452.20 .

2 leigiste

Cite this: eDIL s.v. 2 leigiste or dil.ie/29789

x see leiges.

léignid

Cite this: eDIL s.v. léignid or dil.ie/29790

n i, m. (léigenn) learned man, scholar : clēthe Laigen lēgnide, / suī slān chief among the learned men of the Laigin, Bruchst. 106 § 2 (of Cobthach abbot of Cill Dara d. 870, called sapiens ┐ doctor, LB 101b63 ). lēgnidhe na mBretan, Corm. Y 211. ?sruth do aill . . . baidhidh droch-leighniudha fortabhraidsi co n-ailchib testemna ┐ cedfaidhi, Laws iv 356.13 . aes óg, sacairt, leignidi, SR 4390 . do menmannaib inna legnidhi, Hib. Min. 1.3 . adcós úaim dhuib, a legnicch (? leg. -nidi), nach fo lim saotar an tslecda so do graiffnedh orum, CS 8.y . do réir in légnid légas, Met. Dinds. iv 246.4 . ba hollom berla Féne, / ba leigind leire mebra, 344.84 . leignidh ┐ fellsamh roglic, BB 488b15 . morleighnidh primhcoitcheann amail Origin, Lism. L. 3322 . ben bui ina legnidh i lLadin ┐ i mBerla ┐ i nGoidhilc, AU iii 348.9 . léighnidh dhúinne do dheimhnigh / Hibernus ainm an gheimhridh, Content. iv 14.

léigtheóir

Cite this: eDIL s.v. léigtheóir or dil.ie/29791

x see légthóir.

léigtheóirecht

Cite this: eDIL s.v. léigtheóirecht or dil.ie/29792

x see légthóracht.

léim

Cite this: eDIL s.v. léim or dil.ie/29793

x see léimm.

leime

Cite this: eDIL s.v. leime or dil.ie/29794

n , f. (2 lem)

(a) impotence: claimhe ┐ l.¤ ┐ buidre ┐ caithe ┐ bacaide (in a list of physical defects), O'C. 1140 ( H. 3.18, 454b ). d'éag an bheódhacht leor gan leimhe, Poems of Seafraidh Ó Donnchadha 9 .

(b) folly: ar mét a léimhe (sic) dhó dol do dhenamh na foghlamtha soin, RC xxix 122 § 22 . sgaoilidh gan leimhe labhra / ilcheasda gach ealadhna, O'R. Poems 3197 . gurab tréna leimhe-sean . . . tarla san ghuais sin é, TSh. 9635. créad é a mhéad do leimhe (quae stultitia est), 7136 . gaois an domhnáin . . . / leimhe d'fhiadhain Íosa a dháil, Hackett xlii 122 = Keat. Poems 1310 . léigidh an t-amadán a leimhe leis ós áird, Prov. xiii 16 . do chum a leimhe do chor a ccéill . . . do lucht an díomais, O'Hussey TC 73.15 . nach foil acht leimhe ┐ óinmhideacht . . . a ccrionnacht lochta an domhainsi, 228.10 .

Sense vague in: a leabhair ag tuitim i leimhe 's i léithe i gcúil, Ó Bruad. iii 4.11 .