ilugud

Cite this: eDIL s.v. ilugud or dil.ie/27274

vn. of ilaigidir. act of multiplying, increasing ; in- crease: tre hi.¤ mís ind noidécdi `through multiplying the months ...,' Thes. ii 30.36 (Bcr.). do i.¤ na comram, LU 3232. atchíu ro gabsat ar clanna hi.¤ , Ulster Arch. Journ. ser. III vol. 2 p. 174 § 12 = Rawl. 142b14 . illugud labartha `Amplifying Speech' (one of the `four subdivisions of artificiality'), Auraic. 630.

im-

Cite this: eDIL s.v. im- or dil.ie/27275

x see 2 in.

ímáig

Cite this: eDIL s.v. ímáig or dil.ie/27276

Forms: híomháighe, ímhaighi, hiomhaighthi, iomáighe, íomháighthe, n-iomhaigheadh, imágib, ímáigh

n f. (< Lat. imāgo, Vendryes, De hib. vocabulis p. 146 ). g s. na híomháighe , TSh. 59. n p. ímhaighi, Marco P. § 74. na hiomhaighthi , Luc. Fid. 95.8 . a p. iomáighe, FM v 1446.1 . g p. íomháighthe, Corp. Astron. 88.14 . na n-iomhaigheadh , Parrth. Anma 155.14 . d p. imágib, LB 154b60 . ímáigh f. IGT Decl. § 13. image, statue, representation: mura rabadur a ndee ... Apolín ┐ imaighe imdha ele, RC xix 156.15 . an ccluinid no an bhfaicid na hiomhaighthi no taisi na naomh ?, Luc. Fid. 95.8 . suidigud na hymhaighi do réir na deilbhi bís a menmuin an tshaeir, O'Gr. Cat. 233.26. do bái sí amhail gach n-iomhaigh quasi simulacrum , BNnÉ 218.9 . 'na lucht déanta íomháighthe sculptors , Corp. Astron. 88.14 . ni dhéantaoí dhaoibh féin íodhuil ar bith, nó íomh- áigh ghrábhálta, Lev. xxvi 1. dorinnadh fair beos do breachtrad gacha datha ímhaighi na cath ┐ na congal doratad isna hiltiribh, Marco P. § 74. ina fhann- tassib bána ┐ ina n-ímágib lacc-shuilecha ardmailgecha bélbuide (of starving people) faces, LB 154b60 .

Abstr. likeness, reflection, form: an tan fhéuchas duine a sgathan, ... geinter iomhaigh uaidh san sgathan, Parrth. Anma 62.2 . do-chonnairc ... íomháigh éagsamhail i n- aisling, TSh. 53. do bríg gurab é iomáig glóire Dé é, Cor. xi 7. do réir iomháighe an tí do chruthaigh é, Col. iii 10. a himaidh ┐ cruth mar ata si innte fein da smuaintiugad `shape and form,' Ir. Astr. tr. 76.26 . See also ímáigin, ímáigen.

ímáigech

Cite this: eDIL s.v. ímáigech or dil.ie/27277

adj o, ā (ímáig) having statues: go n-altōiribh ... degh- ímháidheacha `having altars with beautiful statues,' Fl. Earls 66.9 .

ímáigen

Cite this: eDIL s.v. ímáigen or dil.ie/27278

Forms: ímháighen

n m. (< oblique case of Lat. imāgo). ímháighen m. IGT Decl. § 23. Same meaning as ímáig : ní hésgaidh linn ort aigheadh | is bocht inn ót ímaighean, IGT Decl. ex. 826. rug dod mhínaighidh ghné ngil | a ímhaighin Dé dhúiligh, ib. 827 . See ímáig, ímáigin.

ímáigin, ímágin

Cite this: eDIL s.v. ímáigin, ímágin or dil.ie/27279

Forms: imágin, himaigine, imagni, iomhaighnibh, ímáighin

n f. (< oblique case of Lat. imāgo) a s. imágin, LB 226a30 . g s. na himaigine , PH 53. n p. imagni, C Cath. 946. d p. iomhaighnibh, Parrth. Anma 156.20 . ímáighin f. IGT Decl. § 143.

Same meaning as ímáig supra: choimetait ínntib do gres cosmailius ocus hímáigin Dé, IT i 170.9 . ní uil acht mh'ímháighin ann | a thuir mínḟáilidh Mhanand, IGT Decl. ex. 1944. cid fodera duit-se ... delb ┐ himagin Isu Nassarda do beith acut ?, PH 81. delba ┐ imagni na ndei do tabairt ina timcell leó, CCath. 946 . an ccluinid, no an bhfaicid na hiomhaighni no taisi na naomh, Parrth. Anma 156.8 . See also ímáig, ímáigen.

ímáigiugad

Cite this: eDIL s.v. ímáigiugad or dil.ie/27280

n imagination: nach dūisgthear ... ō īmāigiugad láidir, RSláinte iii 3644.

ímáignid

Cite this: eDIL s.v. ímáignid or dil.ie/27281

v (ímáig) imagines: na smuain agus na himaigh- naidhi ní corpardha, ITS xxix 221.21 .

Imar

Cite this: eDIL s.v. Imar or dil.ie/27282

npr. o, m. < O. Norse Ívarr ( Bidrag 67 , 108 ).

Imhar rex Nordmannorum , AU i 386.10 . roiniudh re n-Imar ... for Caittil Find, 366.8 . Sichfrith mac Imair, 406.11 . Amhlaoibh, Sitric is Íomhar, Keat. iii 2903.

imarnocht

Cite this: eDIL s.v. imarnocht or dil.ie/27283

n (immar + ? 4 nocht) purification (?): cen úabar, cen imarnocht 'without pride, without purification' FDG2 9.274 , Lochlann iv 139 n. 1 .

imb, imm

Cite this: eDIL s.v. imb, imm or dil.ie/27284

Forms: imb, imm

n n,n. later m. n s. imb n-eine óil, Críth Gabl. 74. int imm , Thr. Hom. 62.24 .

butter: imb ab imbre, quasi imber super flore[s] praestat mel et butirum , Corm. Y 772. cetna thogairt dia foided | la cet-im hi fenamain (glossed dond arge ar chend imbi), Lib. Hymn. 116.50 . (= Thes. ii 332 -6). do chuinchid chísa grotha ocus imbi, Trip.² 183. feóil dóibh ... gacha tratha ... go ruigi in ced domnach do corgas ┐ im doib annside... im doibh gacha tratha nach coir feoil, O'C. 1823 ( 23 Q 6, 46 b ). cuad lan imme in tanaise bliadain damna dá n-eme in tres bliadain fer im ┐ ban imb. cethri ordlaighi indrac do ban eim, a .u. do fer imb, O'C. 881 ( H 3.18, p. 394 b ). in tabrai dam ... | sail loim im ocus aran, Laws v 64.19 Comm. di rusccaib imme `with firkins of butter,' Mon. Tall. 128.13 . gach clas ro claideadh do línadh do arbaim alaill do ímbim, Laws iv 98.15 Comm. dá trian d'arbar is imm oll `two full thirds of corn and butter,' Met. Dinds. iv 250.3 . in tres fiach linni nir lond | liach immi a n-anlond, LL 206a8 . [a] adastar ocus a ellach | d'imim úr, Aisl. MC 81.4 . Gilla an imme (a nickname), ALC i 480.11 . meall ime `lump of butter,' TSh. 5053. airliogadh airgid, arbhair, eime, mine, `a loan of money, corn, butter, meal,' Donlevy 100.1 . In pl. perhaps `special units or measures of butter ' (Cf. ref. to `vessels of butter,' Carew State Papers, 1515-1574 p. 308 ): ro millset arbanna ┐ imenna in tiri co ler translated `all the corn and stock (?),' Ann. Conn. 1296.3 . (= AU ii 386.13 translated ` chattels .' = ro millset imat arbhanna ┐ immenna ` property ,' ALC i 514.24 ). imenna Arda Macha do buain asna templaibh ┐ a loscadh ar faighthi in baile translated ` valuables ,' AU iii 122.9 (= tucsat a raibhe do bhiadh isna templaibh, FM iv 890.8 ). ni fuil comus for immenn (sic) na arbor, Laws ii 386.9 Comm. (= ni fuil comus di for imim ┐ arbur, O'D. 307 ( H 3.17, col. 239 ).