graph

Cite this: eDIL s.v. graph or dil.ie/26533

x see 1 and 2 graif.

grás

Cite this: eDIL s.v. grás or dil.ie/26534

Forms: grás, grásd

n m. grace, favour, mercy, benefit : grás, grásd m., IGT Decl. § 38 . esbuid na ngrás, PH 7754 . ar mét a grás ┐ a ghnath- naomhtachta, BNnÉ 275 § 256 . cuir na braighdi-sin fein a techtarecht cum Gyi d'iarraidh gras fair, ZCP vi 77.16 . iar grasa budesta, no dogebuir bás, ib. 32.25 . doshir grasa fuirre, ib. 27.8 . fuair bass a ngradsaib De, RC xvii 417.z . dul i ngrasaibh Macametuis, ib. xix 280.15 ( Fier. 207 ). altaighaim mo grasa ríut I give Thee my thanks, ZCP 376.15 ( Fier. 250 ). is buidechus lium na grasa tucais dam the favours, ib. 286.18 ( Fier. 221 ). is déanta grás ar son Dé mercy should be shown for God's sake, Dánta Gr.² 63.24 . eochracha na ngrás, O'Hussey T.C. 43.3 . sgáoileadh a grás dob é a ḟearg, IGT Decl. ex. 703 . a leith a grásd do-cháidh Crísd, ib. ex. 1001 . rug an grás bárr, Rom. v 20 . do bhádar uile ar na lionadh dho mhórghrásaibh, Acts iv 33 . ruaigthear grása Dé as an anam, TSh. 1200.

grása

Cite this: eDIL s.v. grása or dil.ie/26535

n (grásda, grádsa) m. grace, favour . IGT Decl. § 2 . budh grasa le Serlus a fagh[b]ail duit C. will be thankful that thou hast won her, RC xix 146.28 ( Fier. 123 ). grása ar son ghrás, John i 16 . aimsir grása do dheánamh, Psalms cii 13 . grásda rígh an chroinn chésda, IGT Decl. ex. 38 . ní fer grádsa dh' [ar v.l.] Éirinn é, ib. ex. 37 . ciodh achd ar ghrádh no ar ghrádsa, ib. ex. 137 . ní mhair dheid a ngnáth do ghrádsa ní chreid cách an tráthsa thú, ib. ex. 138 . ní bhía grádsa ar bhúachail bó, ib. ex. 1632 .

grásach

Cite this: eDIL s.v. grásach or dil.ie/26536

adj (grás) o,ā gracious : d'fheartaibh an Ghrásaigh thárla beó san gcrois through the miracles of the Gracious One (of Christ), J. Ivernian Soc. vii 4 § 1 (Diarmaid Mac Carthaigh).

grasaid

Cite this: eDIL s.v. grasaid or dil.ie/26537

v destroys : grasfut a cinedh ┐ grasfut in cristaidhacht maille, RC xix 134.4 ( Fier. 104 ).

grásamail

Cite this: eDIL s.v. grásamail or dil.ie/26538

adj (grás) i. gracious : adubairt in t-imper reisi co grasamail, RC xix 372.17 ( Fier. 241 ). go dtí dá thoil ghrásamhail, DDána 122.18 . i ngarrdha ghrásamhail anma an fhíréin, TSh. 9449 . braon dod' dhrúcht dhiadha ghrása- mhuil, MacAingil 15.13 . Donlevy 256.28 . rugass go mīr- baileach grāssamail `by grace I miraculously gave birth,' Fl. Earls 116.20 . duine do shabhail go grasamhuil tre chreideamh that men are saved by grace through faith, Luc. Fid. 220.6 . go raibh Día grásamhuil duit, a mhic, Gen. xliii 29 . bíodh bhur gcómhrádh do ghnáth grásamhuil, Col. iv 6.

gráscar

Cite this: eDIL s.v. gráscar or dil.ie/26539

n I a rabble, a mob : farrais an ngrásgar do chiorr- bhaigh (sic leg.) a shaoghal, O'Gr. Cat. 571.38. nī aithgheoin in grasgur glan Celtica ii 286 § 57 .

n II a struggle, a scuffle : ... áthas mac | ar léidinnioll déise nó ar ghráscar glac `wrestling hand to hand,' Ó Bruad. ii 154.2 .

grásd

Cite this: eDIL s.v. grásd or dil.ie/26540

x see grás.

grásda

Cite this: eDIL s.v. grásda or dil.ie/26541

x see grása.

grát

Cite this: eDIL s.v. grát or dil.ie/26542

n a grating : coloman ... go ngrát ... ieroinn i n-a uirthim- chell, Fl. Earls 134.10 .

1 gráta

Cite this: eDIL s.v. 1 gráta or dil.ie/26543

n m. a grate ; a grating : gráta do líonobair phráis, Exod. xxvii 4 . do cheithre corruib an ghráta phráis, ib. xxxviii 5 . cenn Peatoir ┐ cenn Pōil siat a ngrāta imremhor ieroinn uas prīmh-altōir na heguilsi, Fl. Earls 198.20 . fo iadhadh in grāta, ib. 216.29 .