áille

Cite this: eDIL s.v. áille or dil.ie/1045

Forms: áilde

n , f. (álaind). Also áilde (oldest form), áilne. beauty: ará áildi ade `for her beauty', Ml. 32a22 . corcair co n-aldi datha / samail grúadi Labrada, LU 3627 ( SC 31 ). a etrochta ┐ a álli (of the sea), 1886 . lescach ba leor a á.¤ / corn Aillinne co n-áine, SG 97.26 . ara ha.¤ ┐ ara sochvrcháine, TTr² 372 . co n-a háilli . . . do drechaibh . . . daendachta, MR 114.18 . lór a á.¤ , Dán Dé xv 32 . eochair nóibe nāire, / eochair āille ainmne, ZCP vi 270 § 2 . da fadbad āil[l]e ar īasacht (of a corpse), x 42.2 . ar á.¤ ḟunghaire na maidne, Cóir Anm. 220 . síothbhrugh Ealcmhair í ar á.¤ , TD 6.2 . āilne beauty, Eg. Gl. 683 . Confused with áinle, q.v.: i lló á.¤ nad bí gáeth, LL 12287 (TBC) (i laaibh ailne v.l.). mar beocho [i lló] áinle (nó aille), 10535 (ib.).

áillecán

Cite this: eDIL s.v. áillecán or dil.ie/1046

n o, m. (áille) toy, plaything: mar aliogán iongantach like a new toy, RC xxiii 18.14 . na áilleagán ochta fear, Arch. Hib. i 89 § ii . a áilleagán na n-airdríogh `thou darling of high-kings' (of a weapon), TD 33.4 . meas an áilleagáin fhallso (of a castle), L. Cl. A. Buidhe 184.122 . In prov. phrase: nach ba h-āillecán a láim leinib . . . Éire a n-urlāimh E. E's hold on Ireland will not be like that of a child on its toy, ML² 1327 . is ailleacán a láimh leinbh sin (in a list of unsat- isfactory undertakings), CRR 92.1 .

áillecht

Cite this: eDIL s.v. áillecht or dil.ie/1047

n = áille: Also áilnecht. li sula luis .i. caertheann ar aillecht a caer, BB 325a28 . arai crotha ┐ aillechta, Aen. 1773 . ar áilneacht na bh-fear, Oss. iii 23.20 . Cf. áinlecht.

ailléidech

Cite this: eDIL s.v. ailléidech or dil.ie/1048

n (cf. Engl. allege) allusion: don té léighfeas na hionaid ar a ndéinim ailléideach, Mac Aingil² 6043 .

ailléid(ig)id

Cite this: eDIL s.v. ailléid(ig)id or dil.ie/1049

v (cf. ailléidech) alludes to, quotes: san mbulla . . . ina n-aillēidhigheann bulla Iūlius II ar an ní chēudna, Parrth. Anma 3723 (for len. -dh- see aithléigid). an t-ughdar so do hailléidiodh againn, Keat. ii 396 v.l. Vn. amhail ader in t-ailleidiughadh so na suibisgel, Smaointe B. Chr. 1642 . mh'ailléidiughadh do dhéunamh = allegationem meam exercere, Ir. Eccles. Rec. 1963, 182.8 .

áillemail i

Cite this: eDIL s.v. áillemail i or dil.ie/1050

adj (áille) pleasant: ro bá uair co haillemail (: sármedair), RC vi 186.8 .

áillén

Cite this: eDIL s.v. áillén or dil.ie/1051

n = áillecán? gach banchuire bantrachta . . . a n-aillean ag fágbháil a náire / chum Ristird na rún tré rún pháirte, Hackett xl 259 .

áilleóc

Cite this: eDIL s.v. áilleóc or dil.ie/1052

n swallow: nead áilleōigi, Mac Aingil² 919 . See fainleóc.

áilligid

Cite this: eDIL s.v. áilligid or dil.ie/1053

Forms: áilnigid

v (áille). Also áilnigid: do áilnigh th'fholt . . . fionn Nuadha N. has enhanced the beauty of thy hair, DDána 114.25 . āillighter lium iad do chēin / mar dath sneachta for sār- s[h]léibh, ML² 50 (perh. equative of álaind, Notes).

Vn. leighes d'áilliugud na mban, O'Gr. Cat. 210.18 . áillechadh, IGT Verbs § 106 .

aillind

Cite this: eDIL s.v. aillind or dil.ie/1054

n name of a plant; alum (?): dein uinnimint di a mbia aillind 'make an ointment for it containing alum(?) ' Celtica ii 42 § 30 . is maith aillind ┐ sail cuach do berbad ar baindi gabuir 'it is good to boil alum (?) and violets in goat’s milk ' 42 § 28 . See also ailiam, ailim, alamu.

ailliubus

Cite this: eDIL s.v. ailliubus or dil.ie/1055

n a.¤ .i. bratan, O'C. 969 ( H. 3.18, 416 ). Cf. liús.